MTRŞ efirdə danışığını bilməyən aparıcıların adını açıqladı - SİYAHI

16 Avqust 2017, 14:10
AAA
Milli Televiziya və Radio Şurası (MTRŞ) və Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) Azərbaycan dilçiliyi kafedrasının mütəxəssisləri teleradio məkanında ədəbi dilin normalarına əməl olunması ilə bağlı monitorinq aparıblar.

AZXEBER.COM-un "Report"a istinadən verdiyi məlumata görə, iyun-iyul aylarını əhatə edən monitorinqin nəticəsi olaraq hazırlanan hesabatda Azərbaycanın ədəbi dilinin normalarını pozan aparıcıların adları açıqlanıb. 

Hesabata əsasən, "Space" telekanalında yayımlanan "Hər səhər”in aparıcısı Kəmalə Hüseynova verilişlərin birində belə bir fikir səsləndirib: "İndi studiyamıza mənim də çox sevdiyim, hətta o, mahnılarını oxuyanda həmişə verilişlərimdə birdən fikirləşirəm ki, kontrolumu itirirdim hərdən (söz sırasının pozulması)".

Bundan başqa, xanım aparıcı bir neçə verilişində də ədəbi dil normalarını pozub: 

- Çox gözəl mahnıdır. Əsas da insanı nə belə yuxarılara qaldırır ruhunu onun sözləri (Əsas da onun sözləri insanın ruhunu çox yüksəklərə qaldırır) (söz sırasının pozulması).
- Doğrudan da, elə insanlar var ki, deyir ki, mənim nəyimə lazımdır səmimilik (söz sırasının pozulması).
- Siz yaxşı olmasanız, mən necə yaxşı ola bilərəm. Mən tamaşaçılarımdan asılıdır (asılıyam) (uzlaşmanın pozulması).
- Biz bu günləri (bu gün) çox gözəl söhbətlərimiz olacaq ( Bizim bu gün çox gözəl söhbətlərimiz olacaq).
- Qonaqları sizə təqdim eliyirəm. Respublikanın əməkdar artisti, gözəl xanım müğənnimiz Nuriyyə Hüseynova xanım (Nuriyyə xanım Hüseynova) burdadır.
- Sözün düzü, doğrudan da, qısqanclıq elə vaxt olur ki, bir qədər yuxarı qalxdıqca, qısqanclıq çoxaldıqca insanda sonu dəhşət olur (artıqlıq).
Monitorinqi aparan mütəxəssislər hesab edirlər ki, telekanalın digər bir verilişi "Yerimdəyəm”in aparıcısı Tünzalə Əliyeva də ədəbi dil normalarına riayət etməyənlər sırasındadır:
- Tərbiyəsizlik deyəndə çox bir şey (bir çox şey) yada düşür (söz sırasının pozulması).
- Deyim ki, musiqi dünyasında Azərbaycan civarında sual verseydilər kin, sizcə, natiq ola biləcək hansı musiqi var, musiqiçi var, daha doğrusu, ağıllı danışan, ağzından sözlər tökülən deyil də, dürr kimi çatdıran, təbii ki, birinci Faiq bəy bizim nəzərimizə gələcək (Sual versəydilər ki, musiqi dünyasında Azərbaycan üzrə natiq ola biləcək, daha doğrusu, ağıllı danışan ağzından sözlər dürr kimi tökülən hansı musiqiçi var. Birinci Faiq bəy ağlımıza gələcək).

- Sənət dostları (dostlarınız) nə qədər sizin yanında (yanınızda) yerindədirlər (uzlaşmanın pozulması).

- Kiçik bir təşəkkürüm var, o təşəkkürümü edib də gözəl səs oxuyacağ, biz də sizlə sağollaşacağıq, amma çox uzun müddətə yox e, bir neçə saatdan sonra yenə görüşəcəyik (türk dilinə xas cümlə intonasiyasının və loru danışıq əlamətləri var).

- İndi amma istraqam, istraqamdı nədir, ora canlı yayım baxır, hə deyir ba bu istraqamdakı olan qız var idi ha, o qız qəşəngdir, bədəni qəşəngdir, bunu çəkək seriala. (loru danışıq)

- Rumiyə, bildiyimiz qədər, həm xoroqrafiya üzrə işləyir, həm nədir rejissor köməkçisidir. (söz artıqlığı)

Hesabatda "Space"in "Zəhmətkeş ulduzlar” verilişinin aparıcısı Ülviyyə Əliyevanın da ədəbi dil normalarını pozduğu qeyd olunub:

- Ay salam meleykim, necəsiniz? Xoş istirahətlər sizə (Sizə xoş istirahətlər) (söz sırasının pozulması).

- Doktor, kükürdlü su neçə dərəcədir və hansı xəstəlikləri bu kükürdlü su müalicə edir, (hansı xəstəliklərə) dərmandır? (qeyri-normativ cümlədir)

Eyni zamanda "Lider" TV-də yayımlanan və Gövhər Heybətlinin apardığı "Tezdən oyan” verilişində də ədəbi dil normaları pozulub: 

- Müxtəlif problemlər var ki, xanımlarımız əziyyət çəkirlər o saç problemlərindən, hansı ki, zəifləyib saçları və sağlam uzamır. "Tezdən oyan” – Gövhər Heybətli – Və hal-hazırda gənc fotoqraflar var ki, bunlar, hansı ki, yenicə öyrənməyə başlayıblar və nəyi, harda, necə başlayacaqlarını da bilmirlər və maraqlıdır, fotoqrafiya sənətini başlanğıc olaraq nədən başlanır?

- Saç yağlarını siz istifadə edə bilərsiniz çox az, yəni 2 damcı kifayət eləyəcək saçlarınıza (söz sırası pozulub).

- Nuraya təşəkkürümüzü bildiririk, çünki çox maraqlı hava haqqında məlumatı təqdim edir bizim üçün hər dəfə (söz sırasına riayət olunmaması mənaya xələl gətirir; maraqlı olan hava deyil, məlumatdır).

Telekanalın digər aparıcıları - Səhər Əkbər "Mətbəx TV”də "Cəmilə bizə bilirsiz nəyi öyrədəcək, əziz xanımlar? Ən tez halda praktik, işgüzar xanımlar necə hazırlaya bilərlər yemək axşama (söz sırası pozulub), Nuranə Gülər isə "Çıxış yolu”nda "Kimin evində oldular, hansı çəkilişlə bağlı nə problem həyata keçirildi (problem yaranar və həll edilər), hansı nəticələrə gəldilər, bizimlə bölüşəcəklər" və ya kadrarxası səs: Şoumuz (söz yerinə düşmür, verilişin mövzu istiqamətinə uyğun gəlmir. "Çıxış yolu” vətəndaşların problemlərindən söz açırsa, nə dərəcədə şou hesab edilə bilər?) davam edəcək" cümlələrində ədəbi dil normalarına riayət etməyiblər. 

Bundan başqa, ATV-də yayımlanan "Bizimləsən” verilişinin aparıcısı Zaur Baxşəliyev də ədəbi dil normalarını pozanlar sırasındadır: 

- O olmasaydı, bu gün biz, bəlkə də, böyük sənətkarın yerini boş görəciydik [görəcəx´dix´]. Həyqətən [həqiqətən], bəlkə, nə yaxşı ki, belə oldu, – deyirik [deyirix´].

- Sizin qardaşınız, hansı ki əyağınızdan [ayağınızdan] sizi bir dəfə bağlamışdı ki, deməli, Mələyxanım [Mələx´xanım] oxumağa çox meyilli adam hər zaman əyağından [ayağınnan] götürür qardaşı bağlıyır onu çarpayıya ki, bu heç yana getmiyəcək [getmiyəcəx´].

- O gün mən kimin evinə getmişdim, gətirdilər "Darenka” qoydular qarşıma... və düşünürlər [düşünürrər] ki, niyə öz malımıza dəyər vermiyək [vermiyəx´], niyə öz dəyərli [dəyərri], dadlı, ləzzətli malımızı, belə də, mazamata mindirmiyək [mindirmiyəx´].

Telekanalın başqa bir aparıcısı Mətanət Əliverdiyeva "5 gəlin” verilişində ədəbi dil normalarına riayət etməyib: 

- Padsvet (bir-birinə uyğun) geyinib bu gün. Padsvet (bir-birinə uyğun) var, padsvet (bir-birinə uyğun) ha. (varvarizm)

- Kareyski (kareyaca) oxudum e. Kareyski (Kareya) salat eliyəcəyik, bəli. (varvarizm)

- Gedək, görək bizim mamli matan(mamlı- sifətin loru dildə dərəcələnməsi; matan- kök, ağ, göyçək, toppuş, matan qız), işi bəyənməyən qızımız, yəni söhbət Sabrinadan gedir, nə iş görür.

- Və beləliklə, bu odyalo (zirək, diribaş, çevik), bizim qoçaq qızlarımız – 4 qız, təbrik edirəm sizi!

ATV-nin digər aparıcıları - Xatun Əliyeva "Zarafat-zarafat” verilişində "Və ikinci qonağım pulu ciyərlərindən çıxır o:un [onun] da.Ama [amma] ki, son günlərdi hara:n [haranı] açıram, bı [bu]. Bir özünə maya qoyur ki, həm belə bir az o:un [onun] saç düzümü... Nəsə belə krasavçik və sizin alqışlarıvızla[alqışdarınıznan] Vüsal Ramizoğlu gəlir", həmçinin "Bu son günlər də ki, bir özünə təmtərağdadı [təmtəraxdadı], bütün günü idman zalında, belə deyəy [deyəx´] də, yatır, durur, elə yatır, durur Kərim Abbasov gəlir", Vüsalə Kərimova isə "100 ölç, 1 biç” verilişində "Bu gün biz nədən danışacıyıx [danışacağıx], çox maraqlı qonağlarımız və əlbəttə ki, maraqlı bir mövzumuz var. Əminəm ki, hər birimizi maraqlandıran, düşündürən bir mövzunu bu gün müzakirə etmiş olacıyıx [olacağıx]" kimi cümlələrində ədəbi dil normalarını pozublar.

"Xəzər" TV-də yayımlanan və Xoşqədəm Hidayətqızının aparıcısı olduğu Səni axtarıram”, həmçinin "Bizə danış” verilişlərində də ədəbi dilin normaları gözlənilməyib: 

- Cavab verim də, Qəzənfər müəllim, yaxşı döyül [deyil]. Mən qorxuram kı...[ki]

- Ümid edirəm ki, bu xəbərdən sonra [so:ra] həyatınız dəyişilməyəcəkdir.

- Baş sponsurumuz [sponsorumuz] MedEra Hospitaldır.

- ...qidalanma problemi olan uşaqların müalicəsi mə.də [mə:də] xəsdəlikləri [xəsdəlix‘ ləri], mə.dəaltı [mə:dəaltı ] vəzi xəstəlikləri.... və s. xəstəliklərin müayinə və müalicəsi həyata keçirilir.

- Puç olmuş talelər, puç olmuş həyatlar [həyatdar], puç olmuş arzular, puç olmuş xəyallar. Kimdir [kimdi] günahkar?

- Gördünüz, studiyada hamı hərəkətə keçdi (gəldi), qadınlar dəli oldu.

- Bəli, insanları ləkələmək üçün .... uğurlu bir işi uğursuz etməyə çalışırıq, malesef, çox təəssüf, amma məni heç onlar ilgiləndirməz (maraqlandırmaz, narahat etməz).

- Qızın birinin gediş, yəni gəlişi (bileti nəzərdə tutulur) alınıbdı, gedişi uje (artıq) pul çatmadı.

- Sabah (səhər mənasında) yuxudan ayıldıq ki, bir şantaj məktub...
Telekanalın başqa bir aparıcısı və "Nəsib olsa” verilişinin aparıcısı Nəsib Nur da ədəbi dilin normalarını pozanlar sırasındadır: 

- Qlavvraç (baş həkim) Bəbirdir.

- Bəzi adamlar deyir ki, "Tı menə uvajaeşğ?” (Sən mənə hörmət edirsən?)

- İqor Krutoy orda krutoydur (ürəkli, qorxusuz) ey, burda Bəbir ondan da krutoydur.

- Yakıyorsun bə, abi, yakıyorsun, delikanlı...

- Sjim lёja…

- Nə simpatiçni (gözəgəlimli) oğlandır bu...

"Xəzər"in digər aparıcısı Tutu Zeynalova da "Həkim işi” verilişində ədəbi dil normalarına riayət etməyib: 

- Siz bütün dünyada bu məsələnin harda durduğunu bilirsiniz. Azərbaycanda çatmayan yanımız (cəhət) hansı yandır?

- Bəzi insanlar var şpilka (saç sancağı) salırlar qulağına. Qulağına belə zuboçistka (diş çöpü) salanlar var.

- Hətta bir lətifə var. Deyir: nənə deyir ki, ay bala, indiki cavanlar toknan (elektrik cərəyanı) işləyir, deyirlər: niyə? Deyir, hərəsinin qulağından 2 dənə belə qulaqcıqları nəzərdə tutur da, şnur (naqil) sallanır.

Telekanalın aparıcıları - Kamal Dəniz "Çöl adamı” verilişində "Eşitdiyimə görə, şəlalənin əvvəl hündürlüyü 30 metr oluf [olub], amma indi isə onun hündürlüyü bir az yenifdi [enib]", "Biz onu yüksək keyfiyyətlə çəkib sizə təqdim eliyəjeyik‘[eliyəciyix‘]", Zaur Kamal "5/5”də "Əmi, üzr istəyirəm, onlar eşidə bilmir, yoxsa nə tə:ri? [nə təhər?] (necə?)", Çiçək "Çiçəkli dəqiqələr”də "Yəni sü:`rəkli [sü:rəkli`] şikayət edir, oxumaqdan tut hər bir şeyə qədər" kimi cümlələrdə ədəbi dilin normalarını gözləməyib.

Həmçinin, Xəyalə İntiqam ARB TV-də apardığı "Şou məkan” verilişində "Ürəyi ilə baxıb gözünü yuman bəzi ulduzlar həmkarlarının kim olduğunu hesablamağı əla bacarırlar, eşitdikləri və baxıb görə bilmədikləri ilə hərəkət edən məşhurlar isə görməyəcək desinlər ( məntiqsiz söz oyunu)" cümlələrdə ədəbi dilin normalarını pozublar.

Oxunma sayı : 11516

SON XƏBƏRLƏR
DiKaprio Trampı tənqid etdi - 21 Sentyabr 2017, 22:40
Xameneyi "Donald Tramp aciz və başıboşdur" - 21 Sentyabr 2017, 22:00
Dövlət qulluğuna qəbul üzrə müsabiqə — 25 nəfər qəbul edildi - 21 Sentyabr 2017, 21:29
"Nazir Fuad Poladovun səhhəti ilə özü maraqlanır" - teatrdan açıqlama - 21 Sentyabr 2017, 21:00
ANS-lə bağlı MTRŞ-dan — Açıqlama - 21 Sentyabr 2017, 20:38
Vüsal Quliyev: “Dövlət QHT-lərə dəstək verməklə vətəndaş təşəbbüskarlığını daha da artırır” - 21 Sentyabr 2017, 20:18
AZTV sədrinə sui-qəsddə təqsirləndirilən şəxs həbs edilib - 21 Sentyabr 2017, 20:02
Buraxılış və qəbul imtahanları ilə bağlı yeniliklər açıqlanıb - 21 Sentyabr 2017, 19:23
Azxeber.com "İnstagram" istifadəçilərini də bir araya toplaya bildi: "100 min olduq" - 21 Sentyabr 2017, 18:50
12 yaşlı qızın atalığından dünyaya gətirdiyi uşaq öldü - 21 Sentyabr 2017, 17:54
Məhşur klubdan Fatih Terimə təklif - 21 Sentyabr 2017, 17:50
Milli Məclisin deputatı fəlsəfə doktoru oldu - FOTO - 21 Sentyabr 2017, 17:37
Mübariz Qurbanlıdan şeyxlə bağlı xəbərlərə - REAKSİYA - 21 Sentyabr 2017, 17:36
Azərbaycanda universitetdən hicablı tələbələrə QADAĞA: "Hicablılar dərsə buraxılmayacaq - 21 Sentyabr 2017, 17:18
İtaliya səfirliyində rüşvət qalmaqalı: tələbələrdən viza üçün pul alınıb? - 21 Sentyabr 2017, 17:06
Akif Əli Azərbaycanı tərk etdi - 21 Sentyabr 2017, 17:02
Zakir Həsənovdan komandirlərə ciddi tapşırıq - Düşmənə maksimum zərər vurun - 21 Sentyabr 2017, 16:58
Nazirlər Kabinetində yeni təyinatlar - 21 Sentyabr 2017, 16:55
Nəsimi rayonunda 21 sentyabr Beynəlxalq Sülh günü qeyd edildi - 21 Sentyabr 2017, 16:36
Türkiyədəki evlilik verilişinin tanınmış siması: “İştirakçılar arasında azərbaycanlı fahişələr də vardı” – MÜSAHİBƏ - 21 Sentyabr 2017, 16:15
Mərhum nazirin gəlini özünə dəbdəbəli ad günü keçirdi - FOTOLAR - 21 Sentyabr 2017, 15:59
Sabina Selcanın libası “əyninə” dar gəldi – VİDEO - FOTOSESSİYA - 21 Sentyabr 2017, 15:50
Sumqayıtda müəllim 1-ci sinfə gedən uşağı döyüb — Valideyn şikayəti - 21 Sentyabr 2017, 15:38
Bakıda Lənkəranski ilə bağlı mahnı iki gəncin həyatını məhv etdi - 21 Sentyabr 2017, 15:05
Prezident Elçin Quliyevlə bağlı sərəncam imzaladı - 21 Sentyabr 2017, 14:59
Moskvada miqrantların iştirakı ilə kütləvi dava olub - 250 nəfər saxlanılıb - 21 Sentyabr 2017, 14:39
Azərbaycanda zəlzələ oldu - 21 Sentyabr 2017, 14:29
Azərbaycan İŞİD-dən xilas edilən uşaqları gətirmək üçün işə başladı - 21 Sentyabr 2017, 14:17
Mətanət sinəsini açdı, tənqid olundu - fotolar - 21 Sentyabr 2017, 14:10
Sabahdan Məhərrəm ayı başlayır - 21 Sentyabr 2017, 14:09
AZƏRTAC EANA-nın konfransında və Baş Assambleyasında iştirak edir - 21 Sentyabr 2017, 14:08
Generala “şərəfsiz dedi, butulkalar göydə uçuşdu - MTN məhkəməsində dava - 21 Sentyabr 2017, 13:36
İqtisad universitetinin keçmiş rəhbərliyinə cinayət işi açılır - Dövlət əmlakını taladıqlarına görə - 21 Sentyabr 2017, 13:27
Arvadını və qızını döydü, qumbarayla hədələdi - Azərbaycanda şok - 21 Sentyabr 2017, 12:56
"O qədər baş kəsibsən ki..." - Generalın məhkəməsindən - 21 Sentyabr 2017, 12:54
Afaq Aslan Azərbaycanı təmsil edəcək: “23 gözəldən biri də mənəm” - FOTOLAR - 21 Sentyabr 2017, 12:36
Bəzi yerlərdə yağış yağacaq - 21 Sentyabr 2017, 12:30
Tanınmış jurnalist xəstəxanaya yerləşdirildi: ürəyinə stend qoyuldu - 21 Sentyabr 2017, 12:24
Nazir departament rəhbərini və müavinini işdən çıxartdı - 21 Sentyabr 2017, 12:15
Bakıda ilk dəfə “Influencer Day ” tədbiri keçiriləcək - 21 Sentyabr 2017, 12:02
Ziya Məmmədovun bacısı bu süjetə görə işdən çıxarılıb? - VİDEO - 21 Sentyabr 2017, 11:51
İşdən çıxarılan vəzifəli şəxs axtarışa verildi - 21 Sentyabr 2017, 11:42
Prezident Milli Məclisin dəyişikliyinə etiraz etdi - Qanun layihəsini geri qaytardı - 21 Sentyabr 2017, 11:22
Turan İbrahimov Şeyxin qudası haqqında: Danışdıqca batır - VİDEO - 21 Sentyabr 2017, 11:19
Çingiz Qənizadə Hacı Qalibi məhkəməyə verir: "Həbs edilsin" - 21 Sentyabr 2017, 10:53
Bütün xəbərlər >>


Ünvan: Bakı şəhəri, Zərifə Əliyeva küçəsi 32, Ofis 10
Bizim email ünvanımız: [email protected]
Əlaqə nömrəsi
012-493-13-65
077-270-01-10