"Bəzən kütləvi informasiya vasitələrində dilin norma və prinsipləri pozulur" - Əli Həsənov

06 Oktyabr 2017, 11:22
AAA

Bu gün Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) təşkilatçılığı ilə "Azərbaycan ədəbi dilinin qorunmasında və inkişafında KİV-in rolu” mövzusunda konfrans başlayıb.

APA-nın məlumatına görə, konfransı açan MTRŞ sədri Nuşirəvan Məhərrəmli bu tədbirin hər kəs üçün mənəvi məsuliyyət məsələsi olan Ana dili ilə bağlı olduğunu söyləyib. 

Konfransda çıxış edən Azərbaycan prezidentinin İctimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənov prezident İlham Əliyevin dövlət dilinin qorunması və inkişafı ilə bağlı fəaliyyətinə toxunub, dövlət başçısının bu istiqamətdə mühüm addımlar atdığı vurğulayıb. Ə. Həsənov Heydər Əliyevin də Azərbaycan dilinin qoruması və inkişafında misilsiz xidmətlərini qeyd edib: "Azərbaycan dili dövlətimizin əsas atributlarından biri olmaqla yanaşı, azərbaycançılıq ideologiyasının da mühüm elementi, onun dual funksiya daşıyan siyasi və sosial-mədəni dayağıdır. Dövlət dili respublikamızda bərqərar olmuş milli həmrəyliklə cəmiyyətimiz üçün xarakterik olan multikulturalizmin vəhdətini təmin etməyə, yəni azərbaycançılıq məfkurəsinin əsas məqsədlərindən birinə çatmağa imkan verir. Məhz bu amillər bizdən dövlət dilinin istifadəsinə və inkişafına daim həssaslıqla yanaşmağı tələb edir". 

Ə. Həsənov qeyd edib ki, Azərbaycan dili hazırkı səviyyəsinə çatana qədər müxtəlif tarixi mərhələlərdən keçib: "Lakin hesab edirəm ki, ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərlik etdiyi dövrlər xüsusilə əlamətdar olub. Bircə onu qeyd etmək kifayətdir ki, onun prinsipial mövqeyi sayəsində Moskvanın etirazlarına baxmayaraq, Azərbaycan SSR-in 1978-ci il Konstitusiyasında Azərbaycan dili dövlət dili kimi təsbit edildi. Həmin dövrdə Azərbaycan dilində mətbuatın, mədəniyyətin, elm və təhsilin inkişafı üçün böyük işlər görülüb, dövlət dilinin ictimai-siyasi və mədəni mövqeyinin yüksəlməsinə nail olunub. Müstəqil Azərbaycan dövlətinin dil siyasətinin müəyyənləşməsi də ulu öndərin adı ilə bağlıdır. 1995-ci ildə qəbul edilən Konstitusiyada Azərbaycan dili milli dövlətçiliyimizin əsas institutlarından biri olaraq təsbit edilib".

Ə. Həsənov Heydər Əliyevin 2001-ci ilin iyununda "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında" fərman imzaladığını, 2001-ci il avqustun 1-dən latın qrafikalı Azərbaycan əlifbasına keçilməsinin qərara alındığını, Heydər Əliyevin həmin il avqustun 9-da imzaladığı digər fərmanla isə avqustun 1-nin Azərbaycan Əlifbası və Azərbaycan Dili Günü elan edildiyini diqqətə çatdırıb. 

Prezidentin köməkçisi qeyd edib ki, növbəti mühüm addım 2002-ci ilin sentyabrında "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” qanunun qüvvəyə minməsi olub. 

"Ümummilli lider Heydər Əliyevin həyata keçirdiyi dil siyasətini bu gün prezident İlham Əliyev ardıcıl davam etdirir. Cənab prezident 2015-ci ilin noyabrında Milli Elmlər Akademiyasının 70 illiyi ilə bağlı keçirilən toplantıdakı nitqində dövlət dilinin kənar təsirlərdən qorunması və saflığının təmin olunmasının vacibliyini vurğulamış, lüzumsuz yerə dilimizdə yad kəlmələrin işlədilməsinin əleyhinə olduğunu bildirib. Prezidenti dövlət dilinin tətbiq dairəsinin genişləndirilməsi üçün geniş tədbirlər həyata keçirir. Onun 2004-cü il yanvarın 12-də imzaladığı "Azərbaycan dilində latın qrafikası ilə kütləvi nəşrlərin həyata keçirilməsi haqqında", 2004-cü il yanvarın 14-də "Azərbaycan Milli Ensiklopediyasının nəşri haqqında", eləcə də 2007-ci il 30 dekabrda "Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin Azərbaycan dilində nəşri nəzərdə tutulan əsərlərinin siyahısının təsdiq edilməsi haqqında" sərəncamları bu istiqamətdə əhəmiyyətli rol oynayıb", - deyə o bildirib.

Ə. Həsənov əlavə edib ki, müasir dövrdə geniş vüsət alan qloballaşma prosesi dövlət dilinin istifadə sahəsindən də yan keçməyib: "Təəssüf ki, biz tez-tez kütləvi informasiya vasitələrində, o cümlədən elektron KİV-də dövlət dilinin norma və prinsiplərinə uyğun olmayan söz və ifadələrin işlədilməsinin şahidi oluruq. Bu amilləri nəzərə alaraq, prezident İlham Əliyev 2012-ci ilin mayında "Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələbinə uyğun istifadəsi və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı haqqında" sərəncam imzalayıb. Sərəncamda bu gün dilimizin müxtəlif səviyyələrdə, xüsusilə KİV-də işlənməsində fonetik, sintaktik və semantik normalardan ciddi yayınmaların olduğu vurğulanır. Göstərilir ki, dövlət dilinin bütün imkanlarından hər zaman lazımınca istifadə edilmir, yerli-yersiz yad ünsürlər dilimizə gətirilir. Aidiyyəti qurumlar bu təsirlərə qarşı ciddi mübarizə aparmır. Mətbuat orqanlarında geniş yayılmış ədəbi dil normalarından yayınmalar əksər halda təhlil olunub konkret nəticələr ümumiləşdirilmir, filmlərin dublyajında və xarici dillərdən edilən bədii və elmi tərcümələrdə nöqsanlar müşahidə olunur, küçə və meydanlardakı reklamlarda adi qrammatik qaydalar gözlənilmir. Azərbaycan dilinin internet sahəsində tətbiqinə diqqətin artırılmasının vacibliyi və s. məsələlər sərəncamda xüsusi qeyd olunur. 

Təəssüf ki, hələ 2012-ci ildə imzalanmış prezident sərəncamında sadalanan həmin nöqsanlar bu gün də aradan tam qaldırılmayıb. Ona görə də cənab prezident dövlət dilinin KİV-də istifadəsi sahəsində mövcud problemlərin bir daha müzakirə edilib vəziyyətdən çıxış yollarının axtarılması və müvafiq təkliflərin hazırlanması məqsədilə bugünkü toplantının keçirilməsi barədə tapşırıq verib. Azərbaycan reallığında ictimai fikrə təsir imkanları baxımından televiziya və radio digər kütləvi informasiya vasitələrindən yüksəkdə dayanır. Televiziya və radio hər evə, ailəyə daxil olaraq insanların gündəlik həyatının adi normasına çevrilib. Teleradio dövlət dilinin qorunub saxlanması, inkişafı və zənginləşməsi üçün böyük imkanlara malikdir. Biz bu imkanlardan səmərəli istifadə edərək müstəqil dövlətçiliyimizin milli-mənəvi dayaqlarından biri, cəmiyyətdə səfərbəredici vasitə kimi mühüm rol oynayan dövlət dilinin mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsi üçün zəruri tədbirlər görməliyik". 

Tədbir davam edir. 


Oxunma sayı : 398

SON XƏBƏRLƏR
"Real" əsrin transferini bitirir: 450 milyon avro... - 12 Dekabr 2017, 12:21
Kərə yağı ucuzlaşmaq əvəzinə bahalaşdı - 12 Dekabr 2017, 12:11
Ağdaşda 16 yaşlı qız müəmmalı şəkildə öldü - 12 Dekabr 2017, 11:53
İcra hakimiyyətinin şöbə müdiri qəza törətdi - Ölən var - 12 Dekabr 2017, 11:31
Bakıda şok hadisə: ayıq sürücü avtomobilin açarını qaçırdı - 12 Dekabr 2017, 11:10
Azərbaycanlı aktyor bankdan 27 milyon oğurladı - 12 Dekabr 2017, 10:53
Yeni nazir bütün əməliyyatları dondurdu - Vergilər Nazirliyində durğunluq - 12 Dekabr 2017, 10:50
Qaçqın şəhərciyində yanğın: 5 nəfər tüstüdən zəhərləndi - 12 Dekabr 2017, 10:49
Azərbaycanda bələdiyyə üzvü özünü öldürdü - 12 Dekabr 2017, 10:44
18 yaşlı model biabırçı şəkildə öldü - 12 Dekabr 2017, 10:42
Paytaxtda kütləvi dava: Bıçaqlananlar var - 12 Dekabr 2017, 10:40
Prezident ailəsi ilə Heydər Əliyevin məzarını ziyarət etdi - 12 Dekabr 2017, 10:23
Bu da “Fazilet Hanım ve Kızları”nın aktyorunun sürpriz sevgilisi - FOTOLAR - 12 Dekabr 2017, 01:04
Heydər Əliyevin vəfatından 14 il keçir - 12 Dekabr 2017, 00:50
Yol qəzasında yaralanan hərbçi xəstəxanada ölüb - 11 Dekabr 2017, 22:37
Putin Ərdoğanla danışıqlar üçün Ankaraya gedib - 11 Dekabr 2017, 22:17
“Aysel deyir ki, subay olsaydın sənə...” Zaur - 11 Dekabr 2017, 21:40
Nyu-Yorku qana bulayan terrorçunun - Fotosu - 11 Dekabr 2017, 21:38
Prezident sərəncam verdi - 11 Dekabr 2017, 21:11
“WhatsApp”a bu yeniliklər gələcək - Fotolar - 11 Dekabr 2017, 20:50
Azərbaycan Mərkəzi Bankında yeni təyinat olub - 11 Dekabr 2017, 20:29
Röyanın keçmiş biznes ortağı həbs edilib – FOTO - 11 Dekabr 2017, 20:06
Fazil Məmmədovun ailə - FOTOLARI - 11 Dekabr 2017, 17:53
Vergilər Nazirliyi sahibkarlara müraciət etdi - 11 Dekabr 2017, 17:53
"Neftçi" "ASAN məktub" sosial layihəsinə qoşulur - 11 Dekabr 2017, 17:48
UNESCO-nun Forumunda Ermənistanın təxribatçı addımları pislənilib - 11 Dekabr 2017, 17:46
Sərxoş kişi kanala yıxıldı: meyiti tapıldı - Bərdədə - 11 Dekabr 2017, 17:37
Türkiyəyə ərə gedən azərbaycanlı qadın: “Ərim 8 bıçaq vurdu, qaynım yataq təklif elədi...” - 11 Dekabr 2017, 17:26
Salyandakı qətli törədənlər Bakı İstintaq Təcridxanasına köçürüldü - 11 Dekabr 2017, 17:23
Daha bir marşrut xətti nağdsız ödəniş sisteminə keçir - 11 Dekabr 2017, 17:14
YAP rəhbərliyi Heydər Əliyevin məzarını ziyarət edib - 11 Dekabr 2017, 17:13
“Yaşa Bakinski”ni öldürənə 18 il verildi - 11 Dekabr 2017, 17:10
“Baku Bus”ın sürücüsündən sərnişinlərə hörmətsizlik - Dayanacaqda saxlamır (VİDEO) - 11 Dekabr 2017, 16:38
Salyandakı amansız qətlin sirri – FOTO - 11 Dekabr 2017, 16:33
Evlənmək istəyən 11 nəfərdə QİÇS tapıldı - 11 Dekabr 2017, 16:22
Qurban Qurbanovun Azərbaycan milli komandasında debüt oyununun tarixi açıqlanıb - 11 Dekabr 2017, 16:21
“Gelandewagen”lə adam öldürən Əli Həsənovun nəvəsi azadlığa çıxır – Yaxın tarixdə - 11 Dekabr 2017, 15:56
Bakıya köçən moskvalı qız yollardakı vəziyyətdən şoka düşdü - FOTO - 11 Dekabr 2017, 15:43
"Real - "PSJ"yə, "Barsa" - "Çelsi"yə, "Beşiktaş - Bavariya"ya qarşı - PÜŞK ATILDI - 11 Dekabr 2017, 15:22
Fədayə Laçınla bağlı məhkəməyə müraciət ediləcək - 11 Dekabr 2017, 15:16
Ramil Usubov rəisi işdən çıxardı - 11 Dekabr 2017, 15:06
Bu qurumların Dövlət Sosial Müdafiə Fonduna borcu var - 11 Dekabr 2017, 14:59
Gülər Əhmədovanın oğlu nişanlandı – FOTO - 11 Dekabr 2017, 14:25
Tovuzda "Mercedes" hərbçiləri daşıyan maşınla toqquşdu - Yaralı var - 11 Dekabr 2017, 14:23
Tanınmış idman şərhçilərinə vəzifə verildi - 11 Dekabr 2017, 14:04
Bütün xəbərlər >>


Ünvan: Bakı şəhəri, Zərifə Əliyeva küçəsi 32, Ofis 10
Bizim email ünvanımız: [email protected]
Əlaqə nömrəsi
012-493-13-65
077-270-01-10