Bu gün Bakı Dövlət Universitetinin (BDU) 107-ci ildönümüdür.
Universitet 1919-cu il sentyabrın 1-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti tərəfindən təsis edilib.
Universitetdə ilk dərslər 1919-cu il noyabrın 15-də başlayıb.
BDU-nun ilk rektoru görkəmli rus alimi, professor Vasili İvanoviç Razumovski olub.
BDU yalnız Azərbaycanda deyil, beynəlxalq miqyasda tanınan elm adamlarının yetişdiyi ali məktəblərdən biri kimi də tarixə düşüb. Universitetin məzunları və burada fəaliyyət göstərmiş şəxslər arasında Nobel mükafatı laureatı, akademiklər, dövlət xadimləri, yazıçılar, şairlər və jurnalistlər var.
AZXEBER.COM BDU-nun ən tanınmış məzunları və universitetlə bağlı məşhur simalardan bəzilərini təqdim edir.
Heydər Əliyev – Azərbaycanın Ümummilli Lideri
BDU-nun ən tanınmış məzunlarından biri Azərbaycanın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevdir.
Heydər Əliyev universitetdə təhsil alıb və sonradan Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm rol oynayan dövlət xadiminə çevrilib. O, Azərbaycan SSR-də müxtəlif yüksək dövlət vəzifələrində çalışıb, daha sonra müstəqil Azərbaycanın Prezidenti seçilib.
Heydər Əliyev BDU ilə bağlı çıxışlarında universitetin onun həyatında xüsusi yer tutduğunu vurğulayıb. Onun "Mən çox xoşbəxtəm ki, Bakı Dövlət Universitetinin məzunuyam” ifadəsi universitetin tarixi ilə bağlı ən çox xatırlanan fikirlərdəndir.
Aida İmanquliyeva – Şərqşünaslığın tanınmış siması
Aida İmanquliyeva Azərbaycan şərqşünaslıq elminin tanınmış nümayəndələrindən biridir.
O, ərəb ədəbiyyatının tədqiqi sahəsində mühüm elmi əsərlər yazıb, ərəb və Azərbaycan ədəbiyyatları arasındakı əlaqələrin araşdırılmasına töhfə verib.
Filologiya elmləri doktoru, professor Aida İmanquliyeva Azərbaycan ərəbşünaslıq məktəbinin inkişafında mühüm rol oynayıb.
Mir Cəlal Paşayev – yazıçı və ədəbiyyatşünas
BDU-nun adı Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələri ilə də bağlıdır.
Yazıçı və ədəbiyyatşünas alim Mir Cəlal Paşayev universitetin yetişdirdiyi tanınmış ziyalılardan biridir. O, Azərbaycan nəsrinin inkişafında mühüm rol oynayıb, uzun illər elmi və pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub.
Mir Cəlal Paşayevin yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatında xüsusi yer tutur.
Lev Landau – Nobel mükafatı laureatı
BDU-nun tarixində universitetin adını dünya elminə bağlayan ən məşhur şəxslərdən biri fizik Lev Landau olub.
Landau 1922-1924-cü illərdə Bakı Dövlət Universitetində təhsil alıb. Daha sonra dünya fizikasının ən böyük alimlərindən birinə çevrilən Landau 1962-ci ildə fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.
Onun BDU-da təhsil alması universitetin tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyan faktlardan biridir.
Əbülfəz Elçibəy – Azərbaycanın ikinci Prezidenti
BDU-nun tanınmış məzunları sırasında Azərbaycanın ikinci Prezidenti Əbülfəz Elçibəy də yer alır.
Əbülfəz Elçibəy universitetin Şərqşünaslıq fakültəsində təhsil alıb. O, sovet dövründə milli-demokratik düşüncənin əsas simalarından biri kimi tanınıb.
1992-ci ildə prezident seçilən Elçibəy Azərbaycanın müstəqillik tarixində mühüm siyasi fiqurlardan biri olub.
Yusif Məmmədəliyev – Azərbaycan elminin böyük siması
Azərbaycan elminin tanınmış nümayəndələrindən, akademik Yusif Məmmədəliyevin adı da BDU ilə sıx bağlıdır.
Kimyaçı alim neft-kimya sahəsində mühüm elmi tədqiqatlar aparıb və Azərbaycan elminin inkişafına böyük töhfələr verib. O, 1954-1958-ci illərdə BDU-nun rektoru vəzifəsində çalışıb.
Lütfi Zadə – dünya şöhrətli alim
Dünya şöhrətli alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin banisi Lütfi Zadənin adı da BDU ilə bağlıdır.
O, sonradan ABŞ-da elmi fəaliyyətini davam etdirərək qeyri-səlis məntiq, süni intellekt və müasir texnologiyaların inkişafına böyük töhfələr verib.
Lütfi Zadə dünya elmində Azərbaycanla bağlı ən tanınmış alimlərdən biri hesab olunur.
Ziya Bünyadov – tarixçi, akademik
Azərbaycan tarix elminin tanınmış nümayəndələrindən biri Ziya Bünyadov da BDU ilə bağlı məşhur adlardandır.
Tarixçi və şərqşünas alim uzun illər Azərbaycan tarixinin müxtəlif dövrlərini araşdırıb. Akademik Ziya Bünyadov Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına da layiq görülüb.
Bəxtiyar Vahabzadə – Xalq şairi
Azərbaycan poeziyasının ən tanınmış nümayəndələrindən biri Bəxtiyar Vahabzadənin adı da BDU ilə bağlıdır.
Şair, dramaturq və ədəbiyyatşünas kimi tanınan Vahabzadə yaradıcılığında milli-mənəvi dəyərlərə, vətənpərvərlik və azadlıq mövzularına geniş yer verib.
O, uzun illər BDU-da pedaqoji fəaliyyət göstərib və universitetin ədəbi mühitində mühüm rol oynayıb.
Azad Mirzəcanzadə – neft elminin görkəmli nümayəndəsi
Azərbaycanın neft elminin inkişafında mühüm rol oynayan akademik Azad Mirzəcanzadə də BDU-nun tanınmış simalarından biridir.
O, neft və qaz yataqlarının işlənməsi, mexanika və tətbiqi riyaziyyat sahələrində elmi tədqiqatları ilə tanınıb.
Xudu Məmmədov – dünya şöhrətli kristalloqraf
Azərbaycan elminin dünya səviyyəsində tanınmasına töhfə verən alimlərdən biri də Xudu Məmmədovdur.
Kristalloqraf alim bərk cisimlərin quruluşunun öyrənilməsi sahəsində mühüm elmi araşdırmalar aparıb. O, elmi fəaliyyəti ilə yanaşı, Azərbaycan mədəniyyəti və ictimai fikrində də özünəməxsus iz qoyub.
Cəfər Cabbarlı – Azərbaycan dramaturgiyasının klassiki
Azərbaycan dramaturgiyasının görkəmli nümayəndəsi Cəfər Cabbarlının adı da BDU-nun ilk fəaliyyət illəri ilə bağlıdır.
Cabbarlı Azərbaycan teatrı və dramaturgiyasının inkişafında mühüm rol oynayıb. Onun əsərlərində qadın azadlığı, sosial dəyişikliklər, milli şüur və cəmiyyətin problemləri əsas mövzulardan olub.
Murtuza Nağıyev – kimya elminin görkəmli siması
Akademik Murtuza Nağıyev Azərbaycanın görkəmli kimyaçı alimlərindən biri olub.
O, kimya texnologiyasında resirkulyasiya prosesləri nəzəriyyəsinin yaradıcılarından sayılır və Azərbaycan neft-kimya elminin inkişafına mühüm töhfələr verib.
Nağıyev Azərbaycan Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olub, uzun illər elmi müəssisələrə rəhbərlik edib. O, BDU-da da elmi-pedaqoji fəaliyyət göstərib.
BDU-nun məşhur jurnalistləri
Universitetin yetişdirdiyi tanınmış simalar arasında jurnalistlər və publisistlər də xüsusi yer tutur.
Azərbaycan jurnalistikasının görkəmli nümayəndələrindən Nəsir İmanquliyev, Şirməmməd Hüseynov, Qulu Xəlilov, Bəxtiyar Sadıqov, Rəşad Məcid, Mirşahin Ağayev və Alı Mustafayevin adları BDU ilə bağlıdır.
Nəsir İmanquliyev Azərbaycan mətbuatının inkişafında mühüm xidmətləri olan jurnalistlərdən biridir. O, uzun illər "Bakı” və "Баку” qəzetlərinə rəhbərlik edib və peşəkar jurnalistikanın formalaşmasına ciddi töhfə verib.
Şirməmməd Hüseynov isə Azərbaycan jurnalistikasında araşdırmaçı və publisist kimi tanınıb. O, uzun illər BDU-da jurnalistika üzrə pedaqoji fəaliyyət göstərib.
Alı
Mustafayev isə Azərbaycan jurnalistikasının şəhid nümayəndələrindən biridir. O,
Qarabağ müharibəsi zamanı cəbhədən reportajlar hazırlayıb və 1991-ci ildə şəhid
olub.
Fəridə Əsədzadə
