Azərbaycanda mal-qara təsərrüfatlarında 10-15 ildən bir yayılan, müalicəsi mümkün olmayan ölümcül xəstəlik aşkarlanıb.
AZXEBER.COM "report”a istinadən xəbər verir ki, bu xəstəliyi Ağcabədinin Kəhrizli kəndində Bakir Qəhrəmanova məxsus fərdi təsərrüfatda sahə baytar həkimi müəyyən edib.
Sahə baytar həkimi İlham Zeynalov bildirib ki, bu xəstəlik ölümcül və nadir xəstəlikdir: Bu, hər il yayılan xəstəlik deyil.
Bu xəstəlik 10-15 ildən bir tək-tək təsərrüfatlarda yayılır. Əsasən mal bazarında və malqara içərisinə yeni heyvanlar gətirildikdə, həmçinin heyvanlarda olan gənələrdən yarana bilir".
Sahibkar Bakir Qəhrəmanov bildirib ki, xəstəlik aşkar olunandan bu günə qədər təsərrüfatında olan xeyli iribuynuzlu və xırdabuynuzlu mal-qaranın bir neçəsi tələf olub:
"Sahə baytarları evə qədər gəlib mal-qaraya baxırlar, müalicə edirlər, vaksin və peyvənd vururlar. Həkimlər əziyyət çəkirlər, ancaq gördükləri işlərin bir xeyri yoxdur.
Heyvanların tələf olmasının qarşısının alınması üçün həkimlərin gördüyü tədbirlər isə nəticəsiz qalıb. Xəstəliyə yoluxduqdan sonra bir neçə gün ərzində səkkiz baş iribuynuzlu, iki baş isə xırdabuynuzlu mal-qara tələf olub.
Gəlirlər, əziyyət çəkirlər, müalicə edirlər, amma, yəqin ki, onun dərdini dəqiq tapsaydılar, heyvanımın biri ölərdi, ikisi ölərdi, 8 baş heyvanım ölməzdi".
Sahibkar Allahverdi Qəhrəmanov isə deyir ki, heyvanlar tələf olmamışdan əvvəl gözləri və ayaqları tutulur:
"Elə bir xəstəlikdir ki, yoluxdusa, heyvan mütləq ölür. Heç bir müalicə bu xəstəliyə yoluxan heyvanı tələf olmaqdan xilas edə bilmir".
Nadir hallarda rast gəlinən bu xəstəlik, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, yoluxucu deyil. Təmas zamanı nə heyvana, nə də insana keçici xüsusiyyəti yoxdur.
Xəstəliyin yayılma qorxusu olmasa da, aşkarlandığı təsərrüfatda olan heyvanların məhv olma təhlükəsi daha böyükdür.
Bu xəstəliyin qarşısının alınması üçün peyvənd olmasa da, təsərrüfat sahibləri bunun qarşısını öncədən qismən də olsa, ala bilərlər.
Sahə baytar həkimi İ.Zeynalovun sözlərinə görə, bu xəstəliyin heç bir qabaqlayıcı tədbiri, müalicəsi və peyvəndi yoxdur:
"Bu təsərrüfatda baş verən xəstəlik "Yaman xataral isitmədir”. Heyvanların bu xəstəliyə yoluxmaması üçün ilk növbədə mal-qaranın təmizliyinə, qidalanmasına, yaxşı örüşdə otarılmasına diqqət etmək lazımdır.
Mal-qaranı mütəmadi çimizdirmək və gənələrdən təmizləmək lazımdır. Yay girəndən bəzi tədbirlərini görməlisən. Parazitlərə qarşı çimizdirmək, ola bilər ki, qızdırmaya qarşı profilaktiki iynələrdən müvəqqəti 10 günlük, 15 günlük gözləmək üçün vurasan. Amma bu xəstəliyə onun aidiyyəti yoxdur.
Bu "Yaman xataral isitmədir. Bu xəstəliyə yoluxan mal-qaraların 95%-i tələf olur, 5%-nin isə gözləri və ya ayaqları tutulur. Bunun tam müalicəsi yoxdur".
Rayon baytarlıq idarəsindən bildirildi ki, vətəndaşın təsərrüfatında baş verən tələfat barədə aidiyyəti qurumlar məlumatlandırılıb.
Tələf olan heyvanlardan nümunələr götürülərək laboratoriyaya göndərilib. Əldə olunan nəticələr isə xəstəliyin müalicəsinin mümkün olmadığını deməyə əsas verir.
