Azərbaycanın xarici siyasətində və iqtisadi strategiyasında energetika sahəsi hər zaman xüsusi yer tutub. Son illər bu sahədə atılan addımlar isə ölkəmizin regional və qlobal enerji xəritəsində mövqelərini daha da möhkəmləndirir. Fevralın 15-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Serbiya Respublikasına rəsmi səfəri və səfər çərçivəsində səsləndirilən bəyanatlar da bunu bir daha təsdiqlədi.
Dövlət başçısının açıqlamalarından aydın olur ki, Azərbaycan–Serbiya münasibətləri artıq təkcə siyasi dialoq səviyyəsində deyil, real iqtisadi və strateji əməkdaşlıq müstəvisində inkişaf edir. Xüsusilə energetika sahəsində qurulan əlaqələr bu münasibətlərin əsas sütunlarından birinə çevrilməkdədir. Azərbaycan artıq bir müddətdir Serbiyaya təbii qaz ixrac edir və qarşıdakı mərhələdə bu ixracın həcminin artırılması planlaşdırılır.
Ən diqqətçəkən məqamlardan biri isə ixrac edilən qazın Serbiya tərəfindən elektrik enerjisinə çevrilməsi və bununla da "təmiz enerji” istehsalının təşviq olunmasıdır. Bu yanaşma həm Serbiyanın daxili enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir, həm də gələcəkdə üçüncü ölkələrə ixrac imkanlarını genişləndirir. Başqa sözlə, Azərbaycan enerjisi təkcə xammal kimi deyil, əlavə dəyər yaradan məhsul formasında Avropa bazarına çıxmaq potensialı qazanır.
Hazırda Azərbaycanın energetika sahəsində ixrac potensialının 2 giqavat olması və bu göstəricinin yaxın illərdə artacağı xüsusi vurğulanmalıdır. Ölkəmizdə bərpaolunan enerji mənbələri üzrə həyata keçirilən layihələr bu artımın əsas təminatçısıdır. Günəş və külək enerjisi stansiyalarının tikintisi Azərbaycanın enerji balansını daha "yaşıl” və dayanıqlı edir. Bu kontekstdə Serbiya ilə bərpaolunan enerji sahəsində əməkdaşlığa hazır olunması strateji baxımdan olduqca əhəmiyyətlidir.
Prezidentin 2032-ci ilə qədər əlavə 8 giqavat enerji gücünün əldə olunacağı ilə bağlı açıqlaması isə Azərbaycanın uzunmüddətli enerji baxışını aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu gücün böyük hissəsinin ixraca yönəldilməsi planı göstərir ki, ölkəmiz Avropa məkanında etibarlı enerji tərəfdaşı rolunu daha da gücləndirməyi hədəfləyir. Təbii ki, bunun üçün yeni və genişhəcmli transmissiya xətlərinin yaradılması vacib şərtdir.
Nəticə etibarilə demək olar ki, Azərbaycan energetika sahəsində artıq klassik ixracçı modelindən çıxaraq çoxşaxəli, innovativ və strateji əməkdaşlıq mərhələsinə qədəm qoyub. Serbiya ilə inkişaf edən münasibətlər isə bu yolun uğurlu və perspektivli olduğunu göstərən bariz nümunələrdən biridir.
Şahin Yusubov,
Göygöl Elektrik Şəbəkəsinin rəisi
