Energetik içkiləri hazırda əldə etmək çox asandır. Avropaya 1987-ci ildə, Amerikaya 1997-ci daxil olan bu tip içkilər 2000-ci illərdə Azərbaycana da gəlib çıxdı.
Energetik içkilərin sağlamlığa təsiri hələ də mübahisəlidir. Tərkibinin tamamilə məlum olmasına baxmayaraq bu istiqamətdə elmi tədqiqatların az olması tutarlı nəticəyə gəlməyə əsas vermir.
Bu içkilərin əsas tərkibi hissəsi su və şəkərdir. Digər inqridientlər çox az faizlədir. Məsələn, ən populyar enerji içkisi olan Red Bull-un tərkibində 80 mq kofein var. Bu qədər kofein bir fincan xırdalanmış qəhvədə və iki stəkan çayda var. Kofeinlə bağlı problem ondadır ki, bu maddə az miqdarda sinir sisteminə stimulyant kimi təsir edir, böyük dozalarda başgicəllənma, yuxusuzluq, əsəbilik yaradır. Enerji içkilərində kofein həm sərbəst halda, həm də herbal komponentlərin tərkibində olduğundan onun dəqiq miqdarını bilmək çətindir.
Bundan başqa bu içkilərdə çox miqdarda taurin vardır. Bu da sinir sistemində və ürəyin yığılmasında mühüm rol oynayır.
Bi içkilərdə 600 mq qlükoralakton adlı maddə də vardır ki, bunun da insan orqanizminə təsiri öyrənilməyib.
Bəzi içkilərdə qaurana adlı Cənubi Amerikada bitən bitkinin hissələri vardır ki, bu da əlavə kofein mənbəyidir.
Enerji içkilərdə bu maddələrin bir-biriylə qarşılıqlı əlaqədə olaraq orqanizmə necə təsir etməsi öyrənilməyib.
Amma, məlumdur ki, kofein spirtin təsirini azaldır. Məhz buna görə də eneji içkilərini spirtli içkilərlə birgə qəbul etmək məsləhət deyil. Çünki, bu zaman nə qədər çox spirt qəbul olunmasını tənzimləmək olmur. Həm də kofein sidikqovucu təsir göstərir və orqanizmi susuzlaşdırır. Alkaqolla birgə qəbul olunduqda isə alkaqolun qanda toplanmasına səbəb olur, orqanizmdə su az olduğundan onun xaric edilməsi çətinləşir.
Bu içkiləri ürək-damar və sinir sistemi xəstəlikləri olan şəxslərin qəbul etməsi məsləhət görülmür. Adı aldadıcı görünsə də enerki içkilərinin idmandan qabaq qəbulu məsləhət deyil.
