Yuxu sadəcə günün yorğunluğunu çıxarmaq üçün ayrılan vaxt deyil. İnsan yatarkən beyindən immun sisteminə, ürək-damar sistemindən dəriyə qədər orqanizmdə bir sıra mühüm bərpa prosesləri gedir. Mütəxəssislər keyfiyyətli yuxunun həm sağlamlıq, həm də dərinin görünüşü üçün əhəmiyyətli olduğunu bildirirlər.
AZXEBER.COM Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, Göğüs Xəstəlikləri Uzmanı Prof. Dr. Ceyda Erel Kırışoğlunun sözlərinə görə, yuxu zamanı orqanizm bir növ "gecə baxımına” keçir. Bu müddətdə beyin gün ərzində yaranan metabolik tullantılardan təmizlənir, hormonlar tənzimlənir, immun sisteminin fəaliyyəti güclənir, hüceyrələrin bərpası sürətlənir.
Mütəxəssis qeyd edib ki, keyfiyyətsiz və kifayət qədər olmayan yuxu yalnız ertəsi gün yorğunluğa səbəb olmur, uzun müddətdə orqanizmin müxtəlif sistemlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Yuxu zamanı bədəndə baş verən 10 mühüm proses
1. Beyin gün ərzində yığılan tullantılardan təmizlənir
Gün ərzində aktiv fəaliyyət göstərən beyində metabolik tullantılar toplanır. Keyfiyyətli yuxu zamanı onların təmizlənməsi prosesi sürətlənir. Eyni zamanda gün ərzində əldə edilən məlumatların yaddaşda möhkəmlənməsində yuxunun mühüm rolu var.
2. Ürək və damarlar dincəlir
Sağlam yuxu zamanı ürək döyüntüləri və qan təzyiqi azalır. Bu, ürək-damar sisteminin gün ərzindəki yükdən qismən bərpa olunmasına imkan verir. Davamlı yuxu çatışmazlığı isə yüksək təzyiq və digər ürək-damar problemləri ilə əlaqələndirilir.
3. İmmunitet sistemi güclənir
Yuxu zamanı immun sistemi infeksiyalara qarşı mübarizəyə hazırlaşır. Kifayət qədər yatmamaq orqanizmin virusları tanımaq və onlara qarşı müdafiə reaksiyası yaratmaq qabiliyyətini zəiflədə bilər.
4. Hüceyrələrin bərpa prosesi gedir
Orqanizm yuxu zamanı gün ərzində zədələnmiş hüceyrə və toxumaların bərpasına yönəlir. Bu proses orqanizmin normal fəaliyyətinin qorunmasında mühüm rol oynayır.
5. Bağırsaq mikrobiotası da yuxudan təsirlənir
Bağırsaqlardakı mikroorqanizmlərin də bioloji ritmi var. Yuxu rejiminin pozulması həzm sistemi ilə bağlı bəzi problemlərin yaranmasına və ya şiddətlənməsinə təsir göstərə bilər.
6. İştaha və qan şəkəri tənzimlənir
Az yatdıqda aclıq və toxluqla əlaqəli hormonların balansı dəyişə bilər. Bu səbəbdən yuxusuz qalan insanlarda şirin və yüksək kalorili qidalara istək arta, qan şəkərinin tənzimlənməsi çətinləşə bilər.
7. Böyrəklər su və mineral balansını tənzimləyir
Yuxu zamanı böyrəklərin su və elektrolit balansının tənzimlənməsində mühüm rolu davam edir. Kifayət qədər yuxu böyrək funksiyalarının normal fəaliyyətini dəstəkləyən amillərdən biridir.
8. Reproduktiv sistem də yuxudan təsirlənir
Keyfiyyətli yuxu qadın və kişilərdə reproduktiv hormonların normal ritminin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Uzunmüddətli yuxu çatışmazlığı hormonal tarazlığa və reproduktiv funksiyalara mənfi təsir göstərə bilər.
9. Əhval-ruhiyyə və emosiyalar tənzimlənir
Yuxu zamanı beyin gün ərzində yaşanan hadisələri emal edir. Yuxunun pozulması insanın daha əsəbi, gərgin və diqqətsiz olmasına səbəb ola bilər. Uzunmüddətli yuxu problemləri psixi sağlamlıqla bağlı risklərlə də əlaqələndirilir.
10. "Gözəllik yuxusu” həqiqətən mövcuddur
Mütəxəssisə görə, gecə saatlarında dəridə qan dövranının artması, kollagen istehsalının sürətlənməsi və gün ərzində yaranan dəri zədələrinin bərpası baş verir. Buna görə də keyfiyyətli yuxu dərinin daha canlı və sağlam görünməsinə kömək edə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yuxu yalnız səhər daha gümrah oyanmaq üçün deyil, orqanizmin uzunmüddətli sağlamlığının qorunması üçün də vacibdir.
Fəridə Əsədzadə
