Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədov ilə keçirilən görüşdən sonra mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasındakı münasibətlərin mövcud vəziyyətini ifadə etməklə yanaşı, regionda formalaşan siyasi, iqtisadi və nəqliyyat əməkdaşlığının gələcək istiqamətlərini də aydın şəkildə ortaya qoydu. Çıxışda səsləndirilən fikirlər Azərbaycan–Türkmənistan əlaqələrinin mahiyyətini müəyyən edən fundamental amilləri, Xəzər hövzəsində möhkəmlənən tərəfdaşlıq mühitini və türk dövlətləri arasında güclənən siyasi koordinasiyanın strateji məzmununu özündə ehtiva edir.
Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlər tarixi köklər, ortaq mədəni irs və qarşılıqlı hörmət prinsipləri üzərində formalaşıb. Son illər ərzində bu münasibətlər siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və humanitar əlaqələr vasitəsilə daha da dərinləşib. Ölkə başçısının çıxışında mədəniyyət günlərinin keçirilməsi, qardaş şəhərlər institutunun inkişaf etdirilməsi və Qarabağın bərpasına göstərilən dəstəyin xüsusi vurğulanması dövlətlərarası münasibətlərin möhkəm ictimai-siyasi təmələ söykəndiyini nümayiş etdirir.
Bəyanatın mühüm istiqamətlərindən biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə münasibətlərinə verilən strateji məzmundur. Dövlət başçısının Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Şurasında tamhüquqlu üzv qismində təmsil olunmasını tarixi hadisə kimi qiymətləndirməsi regionda formalaşan yeni əməkdaşlıq platformalarının əhəmiyyətini ortaya qoyur. Coğrafi sərhədlərdən daha çox siyasi yaxınlıq, iqtisadi inteqrasiya və ortaq maraqlar sisteminin ön plana çıxdığı müasir şəraitdə Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya ölkələri arasında qurulan əlaqələr yeni regional əməkdaşlıq modelinin əsas elementlərindən birinə çevrilir. Bu prosesdə Türkmənistan xüsusi yer tutur və Xəzərin hər iki sahilində formalaşan tərəfdaşlıq münasibətləri türk dünyasının qarşılıqlı inteqrasiyasına əlavə dinamizm qazandırır.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında səsləndirilən ən mühüm siyasi fikirlərdən biri nəqliyyat və logistika layihələrinin mahiyyəti ilə bağlıdır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, nəqliyyat marşrutlarının uğuru ilk növbədə siyasi etimad mühitindən, tərəfdaş dövlətlər arasında formalaşan qarşılıqlı məsuliyyətdən və uzunmüddətli strateji baxışdan qaynaqlanır. Məhz bu fikirlər Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında əməkdaşlığın əsl məzmununu ifadə edir. Xəzər hövzəsində həyata keçirilən layihələr, liman infrastrukturlarının inkişafı və tranzit imkanlarının genişləndirilməsi siyasi sabitliklə iqtisadi maraqların qarşılıqlı vəhdətini nümayiş etdirir.
Bu kontekstdə Orta Dəhlizin əhəmiyyəti xüsusi diqqət cəlb edir. Son illərdə qlobal ticarət marşrutlarında baş verən dəyişikliklər Şərqlə Qərbi birləşdirən alternativ yolların strateji dəyərini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Azərbaycan və Türkmənistan həmin marşrutun əsas iştirakçıları qismində Avrasiya məkanında yükdaşımaların təhlükəsiz, etibarlı və səmərəli şəkildə həyata keçirilməsinə mühüm töhfə verirlər. Ölkə rəhbərinin artan yük axınlarının daha da genişləndirilməsi və üçüncü ölkələrdən əlavə yükdaşımaların cəlb olunması ilə bağlı fikirləri bu istiqamətdə qarşıya qoyulan məqsədlərin miqyasını göstərir. Söhbət yalnız tranzit imkanlarının artırılmasından yox, regionun beynəlxalq iqtisadi əlaqələr sistemində mövqeyinin gücləndirilməsindən gedir.
Enerji sahəsində əməkdaşlıq perspektivləri də bəyanatın əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan və Türkmənistan zəngin enerji ehtiyatlarına malik olmaqla yanaşı, beynəlxalq enerji bazarında mühüm əhəmiyyət daşıyan ölkələr sırasındadır. Prezident İlham Əliyevin bu sahədə səylərin birləşdirilməsi ilə bağlı mövqeyi enerji diplomatiyasının gələcək inkişaf perspektivlərini özündə əks etdirir. Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi qazandığı nüfuz, Türkmənistanın böyük enerji potensialı və Xəzər hövzəsinin strateji imkanları qarşılıqlı əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər formalaşdırır. Bu əməkdaşlıq regional iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsinə, enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə və yeni iqtisadi imkanların yaranmasına xidmət edir.
Füzuli şəhərində məscid inşası təşəbbüsünün dövlət başçısı tərəfindən xüsusi minnətdarlıqla qeyd olunması da siyasi baxımdan diqqətəlayiq məqamdır. Qarabağın bərpası prosesinə göstərilən dəstək Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərində mövcud olan qardaşlıq ruhunun və qarşılıqlı etimadın praktik ifadəsi kimi çıxış edir. Bu yanaşma iki dövlət arasında münasibətlərin təkcə diplomatik təmaslarla məhdudlaşmadığını, ortaq dəyərlər və qarşılıqlı həmrəylik prinsipləri üzərində inkişaf etdiyini nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatı göstərir ki, Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında əməkdaşlıq yeni mərhələyə daxil olur. Siyasi etimad, iqtisadi maraqların uzlaşdırılması, nəqliyyat-logistika layihələrinin genişləndirilməsi, enerji sahəsində perspektiv əməkdaşlıq və humanitar əlaqələrin inkişafı bu tərəfdaşlığın əsas sütunlarını təşkil edir. Məhz həmin amillər Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərini regionun ən dayanıqlı və perspektivli əməkdaşlıq modellərindən birinə çevirir.
Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov
