İnsanların uşaqlıq illərindən bəzi hadisələri illər keçməsinə baxmayaraq çox aydın xatırlaması, bəzi xatirələrin isə zamanla tamamilə yox olması elmi baxımdan maraqlı proseslərdəndir. Mütəxəssislər bunun yaddaşın formalaşması və beynin inkişafı ilə əlaqəli olduğunu bildirirlər.
AZXEBER.COM xəbər verir ki, araşdırmalara görə, erkən uşaqlıq dövründə insan beynində yaddaş sistemi hələ tam formalaşmadığı üçün həmin illərə aid xatirələrin böyük hissəsi uzunmüddətli yaddaşda qalmır. Bu hadisə elmdə "uşaqlıq amneziyası” adlandırılır.
Bununla belə, uşaqlıq dövründə yaşanan bütün hadisələr unudulmur. Xüsusilə emosional baxımdan əhəmiyyətli hadisələr daha uzun müddət yadda qala bilər. Güclü sevinc, qorxu, həyəcan və ya ailə ilə bağlı mühüm hadisələr beynin həmin məlumatı daha güclü şəkildə yadda saxlamasına səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər həmçinin qeyd edirlər ki, bir hadisənin sonradan dəfələrlə danışılması və ya xatırlanması onun yaddaşda daha möhkəm yer tutmasına təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən bəzi uşaqlıq xatirələri illər sonra belə olduqca canlı görünür.
Digər tərəfdən, insanın uşaqlıq dövründə dil bacarıqları hələ tam inkişaf etmədiyindən həmin vaxt yaşanan hadisələrin böyüdükdən sonra sözlərlə ifadə olunması çətinləşə bilər. Bu da erkən xatirələrin zamanla zəifləməsinin səbəblərindən biri hesab olunur.
Beləliklə, uşaqlıq xatirələrinin bir qisminin yadda qalması, digərlərinin isə silinməsi təsadüfi proses deyil. Beyin yaşanan hadisələri daim seçir, yenidən emal edir və daha əhəmiyyətli hesab etdiyi məlumatları uzunmüddətli yaddaşda qoruyur.
Şahanə Ziyad
