Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə müsahibəsi bu ölkəyə marağı yenidən artırıb. Özbəkistan Mərkəzi Asiyanın ən böyük və ən çox əhalisi olan dövlətlərindən biridir. Ölkə həm coğrafi mövqeyi, həm zəngin təbii sərvətləri, həm də tarixi şəhərləri ilə diqqət çəkir.
Bəs Özbəkistanı digər ölkələrdən fərqləndirən hansı maraqlı xüsusiyyətlər var?
AZXEBER.COM xəbər verir ki, Modern.az qardaş ölkə barədə 10 maraqlı faktı təqdim edir.
1. Özbəkistanın dənizə çıxışı olmadığı kimi, qonşularının da yoxdur
Özbəkistan dünyada cəmi iki "ikiqat dənizə çıxışı olmayan” ölkədən biridir. Yəni ölkənin özü dənizə çıxışı olmadığı kimi, onun bütün qonşuları da dənizə çıxışı olmayan dövlətlərdir. Digər belə ölkə Avropadakı Lixtenşteyndir.
2. Ölkə 5 dövlətlə həmsərhəddir
Özbəkistan Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan və Əfqanıstanla sərhəddir. Maraqlıdır ki, Mərkəzi Asiyanın digər dörd ölkəsi ilə – Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Türkmənistanla – sərhədi olan yeganə Mərkəzi Asiya dövlətidir.
3. Özbəkistanda dünyanın ən böyük qızıl mədənlərindən biri yerləşir
Ölkənin Qızılqum səhrasında yerləşən Muruntau qızıl mədəni dünyanın ən böyük açıq üsulla işlənən qızıl mədənlərindən biridir. Mədən təxminən 3,3 kilometr uzunluğa, 3 kilometrə yaxın enə və 600 metr dərinliyə çatır. NASA-nın məlumatına görə, burada ildə 2 milyon unsiyadan çox qızıl hasil olunur.
4. Özbəkistan qızıl istehsalında dünyanın aparıcı ölkələrindəndir
Qızıl Özbəkistanın əsas ixrac məhsullarından biridir. Ölkə dünyanın ən iri qızıl istehsalçıları sırasındadır və Muruntau yatağı bu sahədə xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
5. Aral dənizi Özbəkistanın üzləşdiyi ən böyük ekoloji problemlərdən biridir
Özbəkistan ərazisində yerləşən Aral dənizi vaxtilə dünyanın ən böyük göllərindən biri idi. 1960-cı illərdən başlayaraq çay sularının əsasən suvarmaya yönəldilməsi nəticəsində dəniz sürətlə kiçilib və böyük hissəsi səhraya çevrilib.
6. Özbəkistan Mərkəzi Asiyanın ən çox əhalisi olan ölkəsidir
Özbəkistanın əhalisi 38 milyondan çoxdur və bu göstərici onu Mərkəzi Asiyanın ən sıx məskunlaşmış ölkəsinə çevirir. Ölkənin əhalisi regiondakı digər dörd dövlətin hər birindən çoxdur.
7. Özbəkistan ərazisinə görə dünyanın ən böyük 60 ölkəsindən biridir
Ölkənin ərazisi təxminən 449 min kvadratkilometrdir. Bu göstərici ilə Özbəkistan dünya ölkələri arasında 56-cı yerdədir.
8. Ölkənin 7 UNESCO Dünya İrsi obyekti var
Əvvəllər Özbəkistan haqqında hazırlanan siyahılarda beş UNESCO obyekti göstərilirdi. Hazırda isə ölkənin UNESCO Dünya İrsi siyahısında yeddi obyekti var. Onların arasında Səmərqənd, Buxaranın tarixi mərkəzi, Xivədəki İçan-Qala, Qərbi Tyan-Şan və 2023-cü ildə siyahıya daxil edilən "İpək yolları: Zərəfşan-Qaraqım dəhlizi” də var.
9. Pambıq, qaz, qızıl və uran ölkə iqtisadiyyatında mühüm yer tutur
Özbəkistanın iqtisadiyyatında təbii sərvətlər və kənd təsərrüfatı mühüm rol oynayır. Ölkə qızıl, təbii qaz, uran, pambıq və digər xammal məhsullarının istehsal və ixracında regionun aparıcı dövlətlərindəndir.
10. Özbəkistan qədim sivilizasiyaların və böyük imperiyaların kəsişdiyi ərazidir
Bugünkü Özbəkistan ərazisi tarix boyu müxtəlif dövlətlərin və imperiyaların təsiri altında olub. Səmərqənd, Buxara və Xivə kimi şəhərlər əsrlər boyu İpək Yolunun mühüm dayanacaqları olub və bu gün də ölkənin əsas tarixi-mədəni simvolları sayılır. UNESCO Səmərqəndi "Mədəniyyətlərin kəsişməsi” kimi təqdim edir.
