Məlum olduğu kimi, ali məktəbə qəbul olmaq istəyən abituriyentlərin sonuncu imtahan mərhələsi də başa çatıb.
Bundan sonrakı mərhələdə isə ixtisas seçimi və kodlaşdırma prosesi həyata keçiriləcək.
Lakin qəbul imtahanlarının nəticələri açıqlanandan sonra bəzi abituriyentlərin topladıqları balı valideynlərinə olduğundan fərqli təqdim etməsi halları da müşahidə olunur.
Belə ki, bəzi gənclər müxtəlif texnoloji vasitələrdən istifadə edərək imtahan nəticələrini dəyişdirir, onu Dövlət İmtahan Mərkəzinin rəsmi sənədinə bənzər formada hazırlayır və valideynlərinə daha yüksək bal topladıqlarını bildirirlər.
Bu cür hallarda isə həqiqət adətən ixtisas seçimi mərhələsində üzə çıxır.
Təhsil eksperti Məzahir Məmmədli AZXEBER.COM-a açıqlamasında bildirib ki, bu cür halların əsas səbəblərindən biri valideynlərin övladları üzərində yaratdığı yüksək gözləntilərdir:
"Azərbaycanda qəbul sistemi elə qurulub ki, artıq abituriyentlər valideynləri qarşısında müəyyən bir öhdəlik götürmüş kimi təhsilə başlayırlar. Bilirsiniz ki, hələ ibtidai siniflərdən valideynlər övladlarının digərlərindən geri qalmaması üçün onları repetitor yanına göndərirlər. Bu isə çox böyük xərc tələb edir. Xüsusilə yuxarı siniflərdə, bəzi hallarda 8-ci sinifdən, ən gec isə 9, 10 və 11-ci siniflərdə ciddi hazırlıq mərhələsi başlayır. Ali məktəbə qəbul olmaq sanki mütləq yerinə yetirilməli bir şərt kimi qarşıya qoyulur. Buna görə də valideynlər müəllimlərə çəkdikləri xərcləri dəfələrlə övladlarının yadına salırlar. Nəticədə bəzi həssas uşaqlar valideynlərinin onlara sərf etdiyi vəsaitə görə yaxşı nəticə göstərə bilməyəndə ağır psixoloji vəziyyətlə üzləşirlər”.
Ekspert hesab edir ki, bu cür davranışların qarşısını almaq üçün ilk növbədə valideynlərin yanaşması dəyişməlidir:
"Təəssüf ki, bir vaxtlar bu səbəbdən intihar halları da baş vermişdi. Sonrakı illərdə xoşbəxtlikdən belə hadisələr haqqında eşitmirik. Görünür, burada medianın, televiziyaların və sosial şəbəkələrin rolu olub. Valideynlərə çağırışlar edildi ki, övladlarını sıxışdırmasınlar. Amma təəssüf ki, hazırda da bəzi həssas abituriyentlər imtahandan sonrakı dövrdə valideynlərini aldatmağa məcbur qalırlar. Bu isə Dövlət İmtahan Mərkəzinin loqosundan istifadə edilməsinə, süni şəkildə bal artırılmış nəticələrin hazırlanaraq təqdim olunmasına gətirib çıxarır. Nəticədə ixtisas seçimi zamanı məlum olur ki, təqdim olunan nəticə həqiqəti əks etdirməyib. Düşünürəm ki, burada süni intellektin yaratdığı imkanların da təsiri var. Artıq süni intellekt vasitəsilə Dövlət İmtahan Mərkəzinin loqosunu, eləcə də buraxılış və qəbul imtahanlarının nəticə formalarını demək olar ki, eyni şəkildə hazırlamaq mümkündür. Buna görə də bu cür halların sayı artır”.
Fəridə Əsədzadə
