"Prezident İlham Əliyevin Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana səfəri münasibətilə mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Çexiya münasibətlərinin yeni keyfiyyət mərhələsinə daxil olduğunu aydın və sistemli şəkildə nümayiş etdirir”.
Bunu AZXEBER.COM- a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Elçin Mirzəbəyli deyib.
O bildirib ki, Azərbaycan Prezidentinin bəyanatı iki ölkə arasında formalaşan çoxşaxəli tərəfdaşlığın Azərbaycan Prezidentinin bəyanatı iki ölkə arasında formalaşan çoxşaxəli tərəfdaşlığın konseptual çərçivəsini müəyyən edən siyasi sənəd xarakteri daşıyır:
"Prezidentin bəyanatı iki ölkə arasında formalaşan çoxşaxəli tərəfdaşlığın konseptual çərçivəsini müəyyən edən siyasi sənəd xarakteri daşıyır. Bəyanatda əhatə olunan istiqamətlərin hər biri ayrıca təhlil edildikdə, əməkdaşlığın həm mövcud vəziyyəti, həm də perspektiv inkişaf xətti barədə dolğun təsəvvür yaranır.
Siyasi dialoq kontekstində Prezident İlham Əliyevin görüşün məhsuldar keçdiyini vurğulaması və regional, ikitərəfli, eləcə də qlobal xarakter daşıyan məsələlər üzrə geniş fikir mübadiləsinin aparıldığını bildirməsi xüsusi diqqət çəkir. Bu vurğu təsadüfi deyil. Çünki qlobal xarakter daşıyan məsələlər ifadəsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində fəal rol oynayan, qlobal gündəliyə təsir imkanlarına malik dövlət kimi çıxış etdiyini göstərir. Bu, ölkənin xarici siyasət kursunun çoxvektorlu və balanslaşdırılmış xarakterinin təzahürüdür”.
Parlamentari vurğulayıb ki, iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələr də mövcuddur:
"Baş nazirin səfəri çərçivəsində onu müşayiət edən iş adamları heyəti siyasi dialoqun iqtisadi maraqlarla paralel şəkildə inkişaf etdiyini, yəni siyasət və iqtisadiyyatın bir-birini tamamlayan sinxron mexanizmlər kimi işlədiyini təsdiqləyir. İqtisadi əməkdaşlıq müstəvisində Prezidentin ticarət dövriyyəsi ilə bağlı səsləndirdiyi rəqəmlər və onların strukturuna dair açıq yanaşma xüsusi analitik əhəmiyyət daşıyır. Ticarət dövriyyəsinin 800 milyon ABŞ dollarını aşdığının qeyd edilməsi ilk baxışda müsbət dinamikanı ifadə etsə də, bu dövriyyənin əsas hissəsinin enerji resurslarının, xüsusilə neftin ixracı hesabına formalaşdığının vurğulanması daha dərin iqtisadi reallıqlara işarə edir. Bu fakt, əslində, Azərbaycanın xarici ticarətində hələ də xammal amilinin dominant rol oynadığını göstərir. Lakin bununla yanaşı, Prezidentin daha tarazlı ticarət dövriyyəsinin formalaşdırılması zərurətini açıq şəkildə ifadə etməsi ölkədə iqtisadi diversifikasiya siyasətinin davamlı və məqsədyönlü şəkildə aparıldığını təsdiqləyir”.
Deputat qeyd edib ki, energetika sahəsi bəyanatın strateji mahiyyətini ən aydın şəkildə ortaya qoyan istiqamətdir:
"Keçirilən biznes-forum yalnız formal tədbir kimi deyil, real iqtisadi təşəbbüslərin, investisiya layihələrinin və texnoloji əməkdaşlığın təşviqi üçün praktik platforma kimi qiymətləndirilməlidir.
Energetika sahəsi bəyanatın strateji mahiyyətini ən aydın şəkildə ortaya qoyan istiqamətdir. Azərbaycan qazının artıq 16 ölkəyə, o cümlədən Avropa İttifaqının 10 üzv dövlətinə ixrac edilməsi faktı ölkənin qlobal enerji təhlükəsizliyində artan rolunu nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin bu əməkdaşlığı sadəcə ticarət əməliyyatları kimi deyil, uzunmüddətli və genişmiqyaslı tərəfdaşlıq kimi xarakterizə etməsi isə enerji siyasətinin mahiyyətində baş verən transformasiyanı əks etdirir. Bu yanaşma göstərir ki, Azərbaycan enerji resurslarını yalnız iqtisadi gəlir mənbəyi kimi deyil, həm də geosiyasi təsir və strateji tərəfdaşlıqların qurulması aləti kimi dəyərləndirir. Avropa İttifaqının Azərbaycanı "etibarlı tərəfdaş” kimi qiymətləndirməsi və bu mövqeyin bəyanatda vurğulanması isə Bakının enerji diplomatiyasının beynəlxalq səviyyədə qəbul olunduğunu və legitimlik qazandığını təsdiqləyir”.
O bildirib ki, müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq məsələsinə toxunulması bəyanatın ən həssas hissələrindəndir:
"Müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlıq məsələsinə toxunulması bəyanatın ən həssas və eyni zamanda ən perspektivli istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Prezidentin Çexiyadan hərbi məhsulların alındığını və birgə istehsal imkanlarının müzakirə edildiyini açıq şəkildə ifadə etməsi bu sahədə əməkdaşlığın artıq konkret mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Bu məqam bir neçə aspektdən əhəmiyyətlidir. İlk növbədə, bu, Azərbaycanın müdafiə sənayesinin modernləşdirilməsi və texnoloji baxımdan gücləndirilməsi istiqamətində beynəlxalq tərəfdaşlara, xüsusilə yüksək texnologiyaya malik ölkələrə ehtiyac duyduğunu ortaya qoyur. Digər tərəfdən, birgə istehsal perspektivi ölkənin müdafiə qabiliyyətinin yalnız idxaldan asılılığını azaltmaq deyil, eyni zamanda yerli sənaye potensialını artırmaq məqsədinə xidmət edir. Çexiyanın bu sahədəki zəngin təcrübəsinə istinad edilməsi isə tərəfdaşlığın texnologiya transferi və innovasiya mübadiləsi baxımından geniş imkanlar açdığını göstərir.
Ümumilikdə, bəyanatın məzmunu göstərir ki, Azərbaycan–Çexiya münasibətləri artıq klassik diplomatik əlaqələr çərçivəsindən çıxaraq kompleks və çoxsahəli strateji tərəfdaşlıq modelinə doğru inkişaf edir. Bu model siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, enerji təhlükəsizliyi və müdafiə sənayesi kimi əsas sütunlar üzərində qurulmaqla yanaşı, institusional mexanizmlərlə də möhkəmləndirilir. Hökumətlərarası Komissiyanın yaxın perspektivdə keçiriləcək iclasına istinad edilməsi bu münasibətlərin davamlılığını təmin edən struktur çərçivənin mövcudluğunu və effektiv işlədiyini göstərir.
Prezident İlham Əliyevin yekun olaraq səsləndirdiyi qarşılıqlı münasibətlərdə çox gözəl perspektivlər açılır fikri isə mövcud danışıqların strateji nəticələrinin qısa və lakin məzmunlu xülasəsi kimi qiymətləndirilməlidir. Bu ifadə, əslində, Azərbaycan–Çexiya əməkdaşlığının gələcək mərhələdə daha dərin, daha sistemli və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan şəkildə inkişaf edəcəyinə dair siyasi iradənin və real imkanların vəhdətini əks etdirir”.
