Tərləmə orqanizmin fizioloji funksiyasıdır və sağlam bir hadisədir. Beləliklə, bədən istiliyi balanslaşdırılır və toksinlər çıxarılır. Ancaq tərləmə bəzən o qədər çox ola bilər ki, insanın həyat keyfiyyətini aşağı salır. Bu vəziyyət tər vəzilərinin həddindən artıq işləməsi nəticəsində inkişaf edən "Hiperhidroz" adlanır. Bir insan əlinin sıx islanması və ya qoltuq altındakı qoxuların artması səbəbindən sosial həyatında fiziki və psixoloji problemlər yaşaya bilər.
AZXEBER.COM Türkiyə mediasına istinadən xəbər verir ki, Dermatologiya Mütəxəssisi Dr. Ayten Ferahbaş Kesikoğlu xəstəliyin xəbərçisi ola biləcək problemlə bağlı sualları cavablandırıb.
Həkim bildirib ki, "Hiperhidroz” yəni həddindən artıq tərləmə bütün bədəndə görünə bilər və ya bəzi nahiyələrlə məhdudlaşa bilər. Heç bir səbəbə bağlı olmayan problemə "birincili hiperhidroz" deyilir. Bu vəziyyət uşaqlıqdan və yeniyetməlikdən başlayır. Xüsusilə həyəcan və stresslə birlikdə sinir sisteminin uyğunsuz işləməsi əsas səbəb olaraq görülür. Xəstələrin 60%-da ovuc içi və yaxud ayaq altlarında tərləmə, 30-40%-da qoltuqaltı, 10-20%-də isə üz tərləməsi müşahidə edilir. Həddindən artıq tərləmə bəzən bəzi dərmanlar, toksinlər, sistemik bir xəstəlik (şəkər, podaqra, menopoz, piylənmə, qalxanabənzər vəz xəstəlikləri, şişlər və onurğa beyni zədələri) və ya bəzi anadangəlmə pozğunluqlar səbəbindən inkişaf edə bilər və bu vəziyyət "ikincili hiperhidroz” adlanır.
Həkim tərləmənin qarşısını alan kremlər və gellər haqqında da danışıb. O bildirib ki, alüminium duzları olan kremlər və gellər; Orta hərəkət müddəti 48 saatdır. Onlar dərinin qıcıqlanmasına və ekzemaya səbəb ola bilər. Uzunmüddətli davamlı istifadə tövsiyə edilmir.
Həkim həddindən çox tərləmənin 7 səbəbi olduğunu deyib:
1. Stress;
-Tərləmənin əsas səbəblərindən biri stressdir. İnsanların bir qismində tərləmə strss zamanı meydana çıxır. Bu simpatik sinir sistemi səbəbindən baş verir. Stress zamanı insanların üzü, ovcunun içi, kürəyi, üst dodağı ilə burnunun ara hissəsi tərləyir.
2. Köklük;
-İnsanların əksəriyyəti köklükdən tərləyir. Orqanizmdə normadan artıq piyin olması tərlənməni əmələ gətirən birinci səbəbdir. Bu zaman piy toxuması bədənin istiliyinin xaricə çıxmasının qarşısını alır və orqanizmin yegnə çıxış yolu tərləmək olur. Köklük səbəbindən əmələ gələn piylənmənin qarşısını isə arıqlamaqla almaq olur.
3. Yeniyetmə və klimaks dövrü;
-Yeniyetməlik və klimaks dövrü insan həyatının hormonlarında dəyişiklikər baş verən dövr hesab edilir. Bu zaman tərləmə orqanizmdə bir siqnal rolu oynayır. Bu zaman əmələ gələn tərləmə hormonların miqdarının orqanizmdə əmələ gətirdiyi istilik səbəbindən baş verir. Bu vəziyyətdən yeganə çıxış yolu isə gigiyenik qaydalara əməl eləməkdir.
4. Qalxanabənzər vəzin funksiyasının artması;
-Qalxanabənzər vəzin funksiyasının artması trietoksikoza səbəb olur ki, bunun əlamətlərindən biri də tərləmədir. Triotoksikoz zamanı xəstələr hətta soyuq havalarda belə tərləyirlər. Bu zaman tərləmə ilə birlikdə xəstələrdə yuxusuzliq, zəiflik, əsəbi gərginlik və s. patoloji əlamətlər də meydana çıxa bilir. Vəziyyətdən çıxış yolu endokrinoloqa müraciət etməkdir.
5. Vegetativ damar distoniyası;
-Vegetativ damar distoniya vegetativ sinir sisteminin xəstəliyi zamanı meydana çıxır ki, bu zaman xəstələrdə güclü tərləmələr müşahidə edilir. Xəstəlik yanlız tərləmə il deyil, həzm sisteminin, tənəffüs sisteminin və istilik mübadiləsinin pozulması ilə müşahidə edilir. Vəziyyətdən çıxış yolu nevroloqa müraciət etməkdir.
6. Uzun müddət antibiotik qəbulu;
-Uzun müddət antibiotik qəbul etdikdə bağırsaqların mikroflorası pozulur. Bu isə tərləməyə səbəb ola bilir. Tərləmənin bu səbəbdən əmələ gəldiyi təsdiq olunarsa o zaman bağırsaqların mikroflorasını yaxşılaşdırmaq patoloji əlamətin aradan qalxmasına səbəb olacaqdır.
7. Hamiləlik;
-Hamiləliyin birici üçaylığında orqanizm baş verən hormonal dəyişiklik öyrəşmə dövrü yaşayır. Bu isə bir çox əlamətlərlə yanaşı tərləmə ilə də özünü biruzə verir. Hamiləliyin ikinci və üçüncü üçaylığında isə orqanizm hamiləlik səbəbli meydana çıxan hormonal dəyişikliyə öyrəşir və tərləmə əlamətləri azalır.
Ayşən
