Həkim dərman qəbulu üçün ideal saatları açıqladı

Dərmanların effektivliyi onların qəbul edildiyi günün vaxtından asılı olaraq dəyişə bilər. Bunun əsas səbəbi orqanizmdəki biokimyəvi prosesləri idarə edən sutkalıq ritmlərdir. Kimya elmləri namizədi, dosent Aleksey Panov preparatların bədən tərəfindən mənimsənilməsinin sirlərini açıqlayıb.

"Dərmanların sorulmasında əsas rolu qaraciyər oynayır. Preparatların əksəriyyəti məhz bu orqanda parçalanır. Qaraciyər fermentlərinin aktivliyi gün ərzində eyni qalmır. Səhər saat 6-dan 12-yə qədər bu aktivlik maksimum həddə çatır. Həmin vaxt qəbul edilən dərman bədəndə sürətlə parçalanır və lazımi konsentrasiyanı yığmağa imkan tapmır. Axşam saatlarında isə fermentlər daha ləng işləyir və preparat qanda daha uzun müddət qalır.

Orqanizmin digər sistemləri də sutkalıq ritmlərə tabedir. Ürək-damar sistemi səhər saatlarında daha aktiv olur, təzyiq və nəbz pik həddə çatır. Bu səbəbdən təzyiq dərmanlarını axşam və ya yatmazdan əvvəl qəbul etmək daha məntiqlidir. Belə etdikdə dərmanın təsiri hipertonik kriz riskinin yüksək olduğu səhər saatlarına təsadüf edir. Xolesterini aşağı salan statinlər də axşam vaxtı daha yaxşı nəticə verir, çünki qaraciyərdə əsas xolesterin sintezi gecə baş verir.

Bəzi qrup dərmanların qəbul vaxtı isə daha kritik əhəmiyyət daşıyır. Qıcolma əleyhinə preparatlar, aritmiya dərmanları və müəyyən antibiotiklərin vaxtının dəyişdirilməsi təhlükəlidir. Bu növ preparatların qanda az olması müalicəni səmərəsiz edir, normadan çox olması isə zəhərlənməyə səbəb olur.

Həblərin qəbul saatı onların orqanizm tərəfindən necə qəbul edilməsinə də təsir göstərir. İltihab əleyhinə bəzi dərmanlar mədəni qıcıqlandırır, buna görə də onları səhər acqarnına deyil, toxqarnına və ya axşam qəbul etmək lazımdır. Sidikqovucuları səhər qəbul etmək gecə yuxusunun pozulmasının qarşısını alır. Allergiya əleyhinə bəzi köhnə nəsil preparatlar isə yuxululuq yaratdığı üçün axşam saatlarına saxlanılmalıdır", - o bildirib.

Həkim dərman qəbul etməzdən əvvəl onun təlimatını diqqətlə oxumağı tövsiyə edir.

"Həkimin təyin etdiyi vaxtı özbaşına dəyişmək olmaz. Hətta sadə bir həbin qəbulunu səhərdən axşama keçirmək müalicənin effektini azalda bilər və ya arzuolunmaz fəsadlara yol açar", - o fikrini yekunlaşdırıb.

/Demokrat.az