İranda bir neçə gündür etiraz aksiyaları keçirilir. Yerli mənbələrin yaydığı məlumata görə, aksiyalar paytaxt Tehranla yanaşı bir sıra digər şəhərləri də əhatə edir. Etirazlar əsasən sosial-iqtisadi çətinliklər, qiymət artımı və idarəetmə ilə bağlı narazılıqlarla əlaqələndirilir. Təhlükəsizlik qüvvələri bəzi ərazilərdə aksiyalara müdaxilə edib, hadisələr nəticəsində saxlanılanların olduğu bildirilir. Hətta sosial mediada yayılan videolarda görünür ki, bəzi şəhərlərdə etirazçılarla polis arasında toqquşmalar baş verib, nəticədə bir qrup etirazçının polis əməkdaşlarına fiziki müdaxilə edib.
Türkiyədə yaşayan Güney azərbaycanlı siyasi şərhçi Məhsa Mehdili AZXEBER.COM-a açıqlamasında deyib ki, aksiyaların uzunmüddətli prosesə çevrilməsi mümkündür:
"Aksiyaların uzunmüddətli prosesə çevrilməsi mümkündür. Düşünürəm ki, bu proses fasiləli və dalğavari şəkildə davam edəcək. İrandakı etirazlar ani bir rejim dəyişikliyindən çox, sistemin aşınması, legitimliyin zəifləməsi və idarəetmə böhranının dərinləşməsi formasında ortaya çıxır. İqtisadi problemlər, sosial ədalətsizlik və siyasi qapanmışlıq davam etdikcə bu proses tam olaraq bitməyəcək”.
Ekspert deyib ki, Xamenei üçün əsas təhlükə sistemin içəridən daha da zəifləməsidir:
"Xamenei üçün əsas təhlükə ani devrilmə deyil, sistemin içəridən daha da zəifləməsidir. Elita daxilində parçalanma riski, idarəetmə qabiliyyətinin aşınması və rejimlə cəmiyyət arasındakı dərin məsafə uzunmüddətli təhlükə yaradır. Bu, rejimin mövcudluğunu qısa müddətdə yox etməsə də, onun davamlılığını zəiflədən əsas faktordur”.
O deyib ki, cənubi azərbaycanlıların aksiyalara qatılmaması Tehran mərkəzli siyasətə qarşı olan güvənsizlikdir:
"Cənubi azərbaycanlıların səssizliyi Tehran mərkəzli siyasətə qarşı formalaşmış tarixi və struktur güvən problemindən qaynaqlanır. Rejimlə yanaşı, Tahran mərkəzli müxalifətin də Güney Azərbaycan məsələsini inkar etməsi və ya ikinci plana atması, Cənubi Azərbaycan cəmiyyətini bu xəttdən uzaq tutub. Tarixi təcrübələr göstərir ki, Tehran mərkəzli proseslərdə Azərbaycan türkləri hər zaman zərər görüb. Bu səbəbdən mövcud duruş passivlik deyil, Təbriz mərkəzli, şüurlu və aktiv bir siyasi mövqedir”.
Şahanə Ziyad
