Qətər vasitəçiləri İran tərəfinə ABŞ və İsraillə müharibənin dayandırılmasını nəzərdə tutan yeni saziş layihəsi təqdim ediblər. Layihə gərginliyin azaldılması üçün tərəflərin qarşılıqlı addımlar atmasını nəzərdə tutan yeddi günlük planı əhatə edir. Lakin İranın yüksək vəzifəli rəsmisi Dohanın təklif etdiyi ideyaların qəbuledilməz olduğunu və onları tamhüquqlu təklif hesab etməyin mümkün olmadığını bildirib.
AZXEBER.COM modern.az-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Reuters” danışıqların gedişatı ilə tanış olan mənbələrə istinadən məlumat yayıb.
Agentliyin İranı təmsil etməyən həmsöhbətlərindən birinin sözlərinə görə, saziş layihəsi bazar günü Tehrana təqdim edilib və hazırda İran tərəfi tərəfindən nəzərdən keçirilir. Cavabın həftənin sonunadək verilməsi gözlənilir.
Plan hər iki tərəfin hər gün həyata keçirməli olduğu, etimadın möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş ardıcıl tədbirləri nəzərdə tutur. Sazişin icrası üçün yeddi gün ayrılıb. Bir neçə dövlətin razılaşmanın təminatçısı kimi çıxış etməsi də mümkündür. Prosesə gələn həftənin əvvəlində başlanıla bilər.
Lakin "Reuters”in İran adından danışıqlarda birbaşa iştirak edən digər mənbəsi Qətərin "təklif deyil, qəbuledilməz ideyalar” təqdim etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehranın nüvə məsələsində mövqeyi dəyişməz olaraq qalır və ölkə bu məsələdə güzəştə getmək niyyətində deyil.
İran öz yeddi günlük planını irəli sürür
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi çərşənbə günü bildirib ki, Tehran müharibənin dayandırılması üçün özünün yeddi günlük planının həyata keçirilməsi variantlarını qiymətləndirərkən vasitəçilərlə sıx təmaslarını davam etdirir.
Onun sözlərinə görə, İran diplomatiyaya hələ də şans verir və irəli sürdüyü sxemin bir həftədən də az müddətdə həyata keçirilməsi mümkündür.
Vaşinqton nüvə proqramının, Tehran isə blokadanın aradan qaldırılmasını tələb edir
ABŞ İranın nüvə proqramının danışıqlara ilkin mərhələdən daxil edilməsində israr edir. Tehran isə ilk növbədə ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokadanın dayandırılmasını və İran neftinin ixracına qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasını tələb edir.
İran Qərbin ölkənin nüvə proqramının hərbi məqsədlər daşıması ilə bağlı iddialarını rədd edir.
Münaqişənin genişlənməsi fonunda vasitəçilik səylərinə Qətər və Pakistan rəhbərlik edir. Fevralın 28-də başlayan münaqişənin həlli istiqamətində əvvəlki cəhd iyun ayında müvəqqəti razılaşmanın əldə olunması ilə nəticələnsə də, həmin razılaşma qısa müddət sonra qüvvəsini itirib.
Neftin qiyməti 115 dolları keçdi
Danışıqlar üçün əlavə təhlükə yaradan amillərdən biri İranın dəstəklədiyi Yəmən husilərinin Səudiyyə Ərəbistanına hücumlarıdır.
Səudiyyə Ərəbistanının ən böyük neft emalı zavodlarından biri olan Rəs-Tənnura müəssisəsinə zərbədən sonra çərşənbə günü neftin qiyməti 1 faizdən çox artaraq bir barel üçün 115 dolları ötüb.
Döyüşlərin intensivləşməsi dünya enerji ticarəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazlarında gəmiçiliyə dair riskləri də artırır.
"Reuters”in məlumatına görə, bazar günü Tehranda keçirilən görüşdən əvvəl vasitəçilər İsrailin İrana qarşı zərbələri bərpa edə biləcəyindən narahat idilər.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp da təhdidlərini təkrarlayıb. İran tərəfi isə hərbi əməliyyatların yenidən başlanacağı təqdirdə Fars körfəzində sualtı kabellərə zərbələr endirilməsi ilə bağlı planların hazırlanması barədə xəbərdarlıq edib.
