Uşağı olan atalara neçə gün məzuniyyət verilir? – Ölkələr üzrə fərqlər

Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin məlumatına görə, 2026-cı ilin birinci yarısında 331 işəgötürən tərəfindən ümumilikdə 815 işçiyə uşağının doğulması ilə əlaqədar atalıq məzuniyyəti verilib.

Son illər dünyanın bir çox ölkəsində uşağın tərbiyəsinin yalnız ananın deyil, həm də atanın məsuliyyəti olduğu yanaşması güclənir. Bu səbəbdən bir sıra dövlətlər atalıq məzuniyyətini qanunvericilikdə təsbit edərək tətbiq edirlər.

Azərbaycanda da bu istiqamətdə son illərdə mühüm addım atılıb. 2025-ci ildə Əmək Məcəlləsinə edilən dəyişiklikdən sonra uşağı doğulan işləyən atalara 14 təqvim günü ödənişli atalıq məzuniyyəti verilir. Bu müddət ərzində işçinin əməkhaqqısı saxlanılır və iş yeri qorunur.

Finlandiyada hər bir valideynə 160 iş günü ödənişli valideyn məzuniyyəti verilir. Valideynlər bu günlərin bir hissəsini qarşılıqlı razılıq əsasında bir-birlərinə ötürə bilirlər. Qanunvericiliyin əsas məqsədi uşağın qayğısında ana və atanın bərabər iştirakını təmin etməkdir.

Norveçdə ailələr iki seçimdən birini edə bilirlər. Onlar ya 49 həftə tam əməkhaqqı ilə, ya da 59 həftə əməkhaqqının 80 faizi həcmində ödənişlə valideyn məzuniyyətindən istifadə edə bilərlər. Bu sistem çərçivəsində atalar üçün ayrıca ayrılmış ödənişli məzuniyyət hüququ da mövcuddur.

İspaniyada ana və ata üçün 17 həftə ödənişli məzuniyyət nəzərdə tutulur. Məzuniyyət müddətində əməkhaqqı tam həcmdə ödənilir və ilk həftələrin doğuşdan dərhal sonra istifadə edilməsi məcburidir.

Fransada atalar uşağın doğulması ilə əlaqədar 28 günlük ödənişli məzuniyyət hüququna malikdirlər. Bu müddətin bir hissəsinin doğuşdan dərhal sonra götürülməsi qanunla tələb olunur.

Oxşar qayda Portuqaliyada da tətbiq edilir. Burada atalar üçün 28 günlük məcburi ödənişli atalıq məzuniyyəti nəzərdə tutulur, həmçinin əlavə məzuniyyət imkanları da mövcuddur.

Yaponiya isə dünyanın ən səxavətli valideyn məzuniyyəti sistemlərindən birinə malikdir. Atalar uşağın doğulmasından sonra 1 ilə qədər, bəzi hallarda isə 14 aya qədər valideyn məzuniyyəti götürə bilirlər. Bu müddət ərzində dövlət tərəfindən əməkhaqqının müəyyən hissəsi ödənilir.