Son zamanlar həm dünyada, həm də ölkəmizdə respirator (tənəffüs yolu) və qastrointestinal (mədə-bağırsaq) infeksiyalarının sayında əhəmiyyətli bir artım qeydə alınır. Həkimlər bu vəziyyətin, mövsüm keçidi, iqlim dəyişikliyi, sosial məsafənin azalması və yeni virus variantlarının yayılması kimi bir neçə amillə əlaqəli ola biləcəyini bildirirlər.
İnfeksionist-hepatoloq Mərdan Əliyev AZXEBER.COM-a açıqlamasında deyib ki, hazırda kəskin respirator virus infeksiyaları çox yayılıb:
"Tənəffüs yolu infeksiyaları həm uşaqlar, həm də böyüklər arasında geniş yayılıb. Bu infeksiyalar adətən bir neçə gün davam edən qızdırma ilə müşahidə olunur və nisbətən ağır keçir. Ümumiyyətlə, ağır keçən virus infeksiyalarının böyük hissəsi qrip olur. El arasında bütün respirator infeksiyalara "qrip” deyilir. Amma qrip virusu ayrı bir infeksiyadır. Burun axması və tutulması kimi zökəm əlamətləri isə müşahidə olunmur. Hətta kənardan baxanda insanın qrip olduğunu anlamaq çətindir. Bununla yanaşı, digər virus infeksiyaları da mövcuddur və payız mövsümü başlayandan ard-arda bu infeksiyalarla rastlaşırıq”.
Ekspert bildirib ki, insanlar arasında yayılan bir sıra viruslar mövcuddur:
"Rinovirus - ən çox rast gəlinən və daha yüngül keçən formadır. Burun axması, tutulması, öskürək və az qızdırma ilə müşahidə olunur. Böyüklərdə bəzən ümumiyyətlə qızdırma qeydə alınmır.
Adenovirus - burada gözlərdə qızartı müşahidə olunur. Burun axması, burun tutulması və qızdırma ilə keçir.
Paraqrip - bu da başqa bir virus infeksiyasıdır və yüksək qızdırma verə bilir.
Respirator-sinsitial virus (RSV)- xüsusilə uşaqlarda daha ağır keçir. Öskürəklə, boğulma tutmaları ilə müşahidə olunur və qızdırma verə bilər.
Rotavirus - daha çox bağırsaq infeksiyasıdır. Uşaqlarda qusma və qarın işləməsi ilə müşahidə olunur. Böyüklərdə də rast gəlinə bilər. Bir neçə gün davam edən qızdırma, qusma və ishal halları olur. Uşaqlar çox vaxt nə yeyə, nə içə bilirlər. Maye qəbul etdikdə belə qusma baş verir. Payızın gəlməsi, günəş aktivliyinin azalması, insanların qapalı məkanlarda daha çox vaxt keçirməsi və immun sisteminin zəifləməsi bu infeksiyaların yayılmasına səbəb olur”.
İnfeksionist xəstəlikdən qorunmağın yollarını da vurğulayıb:
"İlk növbədə çox insanın toplandığı yerlərdə mümkün qədər az olmaq lazımdır. Çünki qapalı məkanlarda insanlar arasında mütləq 1–2 nəfər xəstə olur və onlardan yoluxma daha asandır. Belə yerlərdə maskadan istifadə etmək tövsiyə edilir. Belə infeksiyalar hava-damcı yolu ilə yayılır və maska yoluxma riskini azaldır. Üçüncü məsələ əl gigiyenasıdır. Çünki infeksiyalar təkcə hava yolu ilə deyil, kontakt yolu ilə də keçir. Xəstə şəxslə təmasdan sonra əlləri yumaq vacibdir. Bundan əlavə, immun sistemini güclü saxlamaq vacibdir. Axşamlar meyvə yemək, xüsusən alma və kivi tövsiyə olunur. Kivi C vitamini ilə zəngindir və araşdırmalara görə, kivi bu xəstəliklərin simptomlarını azaldır və daha yüngül keçməsinə səbəb olur. Eyni zamanda, D vitamini çatışmazlığı varsa, D vitamini qəbul etmək də respirator infeksiyaların daha yüngül keçməsinə kömək edir”.
Şahanə Ziyad
