Orada qadınlar 70 yaşında ömür uzunluğuna, eləcə də 100 yaşa çatma ehtimalına görə yalnız Honkonqdan sonra ikinci yerdədirlər.
İtaliyanın Sardiniya adasındakı Bolotana kəndində alimlər, xüsusən də qadınlar arasında olduqca yüksək uzunömürlülük nisbətlərini aşkar ediblər.
Tədqiqatçılar yazır ki, bu icma yeni "mavi zona" adlanan yerə - insanların yetkin yaşlara qədər yaşama ehtimalının xeyli yüksək olduğu yerə çevrilə bilər.
Çikaqodakı İllinoys Universitetinin tədqiqatçılarının apardığı araşdırma, Bolotana qadınlarının 70 yaşında ömür uzunluğuna və 100 yaşa çatma ehtimalına görə yalnız Honkonqlu qadınlardan sonra ikinci yerdə olduğunu müəyyən edib.
"Dünyanın istənilən yerində qadınlar demək olar ki, həmişə kişilərdən daha çox yaşayırlar, lakin Sardiniyada bu belə deyildi. Bunun bu qədər qeyri-adi olmasının bir səbəbi də budur. Biz inanırıq ki, bu, dünyada ən uzunömürlü qadın əhalisidir və ya ona yaxındır", - o bildirib.
Mütəxəssislər Bolotana kəndinin təxminən 2300 sakininin demoqrafik məlumatlarını təhlil edib və 1900-1925-ci illər arasında kənddə anadan olan insanların tarixçələrini araşdırıblar. 3060 nəfərdən ibarət bu qrup arasında tədqiqatçılar 100 il və daha çox yaşayan ən azı 38 yüzillik insanı müəyyən ediblər.
Qadınlar üçün rəqəmlər xüsusilə diqqət çəkəndir. 70 yaşına çatanlar arasında təxminən 14 faizi 100 yaşına qədər sağ qalır. Müqayisə üçün, İtaliyada bu rəqəm təxminən 3,5 faiz, ABŞ-da isə təxminən 3,6 faiz təşkil edir. Bolotanada 70 yaşlı qadınların ömür uzunluğu təxminən 91 ildir.
"Bolotana inanılmaz bir tarixə sahib olması ilə unikaldır və bu da bizə doğum və ölüm yaşlarını dəqiq qiymətləndirməyə imkan verir", - doktor Olışanski bildirib.
Tədqiqatçılar hələ də yerli uzunömürlülük fenomenini qəti şəkildə izah edə bilmirlər. Mümkün səbəblərə qidalanma, gündəlik fiziki fəaliyyət, genetika və güclü sosial əlaqələr daxildir. Kəndlilər dik küçələri olan dağlıq ərazidə yaşayırlar və qidalarının əksəriyyəti, o cümlədən sağlam yağlarla zəngin olan zeytun yağı orada yetişdirilir. Ailələr də bir-birinə yaxın yaşayırlar ki, bu da sosial təcrid ehtimalını azaldır.
"İnsanların bir-birinə qayğı göstərdiyi sıx bir icma var. Onlar əsasən nəqliyyatla deyil, piyada səyahət edirlər. Əgər bu uzunömürlülüyün əsasını təşkil edən xüsusiyyətləri müəyyən edə və insanların onları təqlid etməsinə kömək edə bilsək, dünyanın qalan hissəsi bu icmaların dəstəklədiyi dəyərləri anlamaqdan faydalana bilər", - Olışanski qeyd edib.
"Mavi zona" termininin xüsusilə Sardiniya tədqiqatlarından qaynaqlandığı izah edilib. 2004-cü ildə alimlər xəritədə 100 yaşına qədər yaşayan insanların sayının xüsusilə yüksək olduğu icmaları göstərmək üçün mavi dairələr işarələyiblər. Daha sonra Yaponiyadakı Okinava və Kosta-Rikadakı Nikoya yarımadası məşhur "mavi zonalar" hesab olunmağa başlayıb.
///lent.az///
