Ölmüş ulduzun “külündən” yeni planet doğulub

Ölmüş ulduzun “külündən” yeni planet doğulub
MARAQLI
08:56 07.10.2026
477
Astronomlar ölmüş ulduzun qalıqlarından formalaşdığı ehtimal olunan planet aşkar ediblər. Kəşf təsdiqlənərsə, bu, ağ cırtdanın ətrafında yaranmış ilk "ikinci nəsil” planet olacaq.

"Ikinci nəsil” planetlər ulduzun ömrünün sonunda kosmosa atdığı maddələrdən formalaşır.

Uorvik Universitetinin doktorantı Ceymi Uilyams belə planetlərin olduqca nadir olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, bu kəşf "ulduzun külündən yenidən doğulmuş bir dünya” tapmağa bənzəyir.

Astronomlar əvvəllər pulsarların ətrafında "yenidən doğulmuş” planetlərin mümkün nümunələrini müəyyən ediblər. Lakin bu tip planetin ağ cırtdanın ətrafında ilk dəfə müşahidə edildiyi bildirilir.

Tədqiqatçılar HS 0209+0832 adlı ağ cırtdanın səthində qeyri-adi miqdarda niobium aşkarlayıblar. Alimlər bu kimyəvi izlərin ulduzun yaxınlığında yerləşən nəhəng planetdən gələn maddə ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünürlər.

Onların ehtimalına görə, Yupiter ölçüsündə olan planet ulduzun məhvindən sonra geridə qalan materiallardan formalaşıb. NASA-nın TESS teleskopundan əldə edilən məlumatlar da bu ehtimalı gücləndirib. Müşahidələrdə hər 4,4 gündən bir təkrarlanan zəif siqnal qeydə alınıb.

Tədqiqatçılar planetin ulduza çox yaxın orbitdə hərəkət etdiyini və güclü şüalanma səbəbindən atmosferindəki maddələrin buxarlandığını düşünürlər. Həmin maddələrin ağ cırtdanın səthinə düşməsi isə müşahidə olunan kimyəvi izi yarada bilər.

Kəşf təsdiqlənərsə, alimlər digər ölmüş ulduzların ətrafında da oxşar kimyəvi izləri axtararaq "ikinci nəsil” planetləri müəyyən edə bilərlər.

Bu, planetlərin ulduzların ölümündən sonra necə formalaşdığını öyrənmək və ağ cırtdanların ətrafındakı dünyaları araşdırmaq üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Tədqiqatın nəticələri "Nature Astronomy” jurnalında dərc olunub.

Eyni jurnalda yayımlanan başqa bir araşdırmada isə qəhvəyi cırtdanla qırmızı cırtdandan ibarət ikili sistemdə maddənin bir ulduzdan digərinə axdığı müşahidə edilib. Tədqiqatçılar bu prosesin əvvəllər müşahidə edilmədiyini bildiriblər.
 
///qafqazinfo///
OXŞAR XƏBƏRLƏR
ƏN SON XƏBƏRLƏR
Hərbçilərin həyat yoldaşlarına 400 manat müavinət veriləcək
14:52 17.11.2026
Hərbçilərin həyat yoldaşlarına 400 manat müavinət veriləcək
Məktəblimiz beynəlxalq sərgidə xüsusi mükafata layiq görülüb
14:39 17.11.2026
Məktəblimiz beynəlxalq sərgidə xüsusi mükafata layiq görülüb
Azərbaycanda bu müəllimlərə kirayə və yol pulu veriləcək
14:29 17.11.2026
Azərbaycanda bu müəllimlərə kirayə və yol pulu veriləcək
Yaponiya Rusiyaya nota verdi: 81 illik mübahisə yenidən alovlandı
14:15 17.11.2026
Yaponiya Rusiyaya nota verdi: 81 illik mübahisə yenidən alovlandı
Qara dənizdə qaz daşıyan gəmi batdı - ekipajın xilasetmə əməliyyatı aparılır
14:11 17.11.2026
Qara dənizdə qaz daşıyan gəmi batdı - ekipajın xilasetmə əməliyyatı aparılır
Media və Yayım Şurası: Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı müddəa yeni hüquqi tələb deyil
13:51 17.11.2026
Media və Yayım Şurası: Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı müddəa yeni hüquqi tələb deyil
Ukrayna NATO-ya üzv ola bilər? -  “Şansı minimum səviyyədədir”
13:45 17.11.2026
Ukrayna NATO-ya üzv ola bilər? - “Şansı minimum səviyyədədir”
Krım körpüsünə yenidən hücum: Hərəkət dayandırıldı
13:42 17.11.2026
Krım körpüsünə yenidən hücum: Hərəkət dayandırıldı
33 manatlıq parkinq müzakirə yaratdı – Tariflər necə müəyyənləşdirilməlidir? - VİDEO
13:28 17.11.2026
33 manatlıq parkinq müzakirə yaratdı – Tariflər necə müəyyənləşdirilməlidir? - VİDEO
Almaniya XİN başçısı bu gün Azərbaycana gələcək
13:20 17.11.2026
Almaniya XİN başçısı bu gün Azərbaycana gələcək
Yeni ili oteldə qarşılamaq neçəyə başa gələcək? – QİYMƏTLƏR
13:11 17.11.2026
Yeni ili oteldə qarşılamaq neçəyə başa gələcək? – QİYMƏTLƏR
Elviranın ölümü ilə bağlı ATU tələbələrindən şok iddialar: Rəşid Mahmudov sərt cavab verdi
13:08 17.11.2026
Elviranın ölümü ilə bağlı ATU tələbələrindən şok iddialar: Rəşid Mahmudov sərt cavab verdi
“Bura danışmaqxana deyil” - Spikerdən deputata irad
13:04 17.11.2026
“Bura danışmaqxana deyil” - Spikerdən deputata irad
Ailə büdcəsini ən çox hansı xərclər tükədir? – VİDEOSORĞU
12:53 17.11.2026
Ailə büdcəsini ən çox hansı xərclər tükədir? – VİDEOSORĞU
Sabah hava necə olacaq?
12:35 17.11.2026
Sabah hava necə olacaq?
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir
12:14 17.11.2026
Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir