Müstəqillikdən WUF13-ə: Son 35 ildə Azərbaycanı dünyaya tanıdan hadisələr

Elə hadisələr var ki, sərhədləri aşaraq dünyanın diqqətini bir nöqtəyə yönəldir. Son 35 ildə Azərbaycan da məhz belə məqamları az yaşamayıb. Dünya mediasının manşetlərinə çıxan, milyonlarla insanın izlədiyi və beynəlxalq gündəmdə geniş müzakirə olunan hadisələr Azərbaycanın adını qlobal miqyasda daha da tanıdıb. 

1991-ci ildə Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa edərək dünya xəritəsində yenidən suveren subyekt kimi yer aldı. SSRİ-nin çöküşü fonunda baş verən bu addım beynəlxalq siyasi gündəmdə geniş təhlil olundu. Müstəqilliyin ilk illərinin ağır sınaqlarına baxmayaraq, ölkə qısa müddətdə müasir dövlət quruculuğu yolunda möhkəm addımlar atdı.

1992-ci il fevralın 26-da Xocalıda dinc əhaliyə qarşı törədilən soyqırımı tariximizin ən ağır səhifələrindən biridir. Mülki insanların kütləvi şəkildə qətlə yetirilməsi sonrakı illərdə beynəlxalq müstəvidə geniş müzakirə mövzusuna çevrildi. Dünyanın müxtəlif ölkələrində keçirilən anım mərasimləri və qəbul edilən rəsmi qərarlar bu faciənin qlobal müstəvidə tanınmasını təmin etdi.

1994-cü il sentyabrın 20-də imzalanan "Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın iqtisadi və energetika tarixində yeni era açdı. Dünyanın nəhəng neft şirkətlərinin qatıldığı bu saziş, eləcə də Xəzərdəki neft-qaz infrastrukturunun inkişafı ölkəmizi beynəlxalq enerji bazarının etibarlı tərəfdaşlarından birinə çevirdi.

2011-ci ildə "Eurovision"da qazanılan parlaq qələbə və növbəti il Bakının bu yarışmaya ev sahibliyi etməsi ölkəmizi beynəlxalq mediasının diqqət mərkəzinə gətirdi. Müsabiqəni izləyən yüz milyonlarla tamaşaçı və Bakıdan hazırlanan xüsusi reportajlar Azərbaycanın mədəni potensialını və müasir simasını dünyaya tanıtdı.

2015-ci ildə tarixdə ilk dəfə təşkil olunan Avropa Oyunlarına Bakının ev sahibliyi etməsi ölkəmiz üçün mühüm sınaq və uğur oldu. 50-dən çox ölkədən minlərlə idmançının qatıldığı bu böyük turnir Azərbaycanın iri miqyaslı beynəlxalq tədbirləri yüksək səviyyədə təşkil etmək imkanını və idman infrastrukturunu göstərdi.

Azərbaycan Qran-prisi 2016-cı ildən etibarən Bakının Formula 1 təqviminə daxil edilməsi şəhərimizi hər il avtomobil idmanı həvəskarlarının diqqət mərkəzinə gətirir. Tarixi küçələrin fonunda keçirilən dinamik yarışlar Azərbaycanı beynəlxalq idman gündəminin daimi mövzularından birinə çevirib.

İçərişəhər, Qobustan, Şəki Xan Sarayı, eləcə də muğam və xalçaçılıq sənətimiz UNESCO-nun Ümumdünya İrsi və Qeyri-Maddi Mədəni İrs siyahılarında yer alır. Ölkəmizdə keçirilən UNESCO tədbirləri zəngin mədəni irsimizin beynəlxalq aləmdə layiqincə qiymətləndirilməsinə xidmət edir.

2020-ci ilin payızında baş verən 44 günlük Vətən müharibəsi dünya mətbuatının əsas mövzularından biri oldu. Müharibə nəticəsində Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Bu zəfər regionda tamamilə yeni hərbi-siyasi və iqtisadi reallıqlar formalaşdırdı.

Azərbaycan Ordusunun 2023-cü il sentyabrın 19-20-də həyata keçirdiyi lokal xarakterli antiterror tədbirləri dünya hərb tarixində nadir əməliyyatlarından biri hesab olunur. Qarabağda keçirilən 24 saatlıq lokal antiterror tədbirləri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətində saxlanıldı. Bu əməliyyat nəticəsində regiondakı qanunsuz hərbi birləşmələrin fəaliyyətinə son qoyuldu və suverenlik bütün ölkə ərazisində tam bərpa olundu.

2024-cü ildə Bakıda keçirilən COP29 İqlim Konfransı Azərbaycanın diplomatik tarixinin ən böyük beynəlxalq tədbirlərindən biri kimi yadda qaldı. Yüzdən çox ölkənin dövlət başçılarını və minlərlə nümayəndəni bir araya gətirən bu sammit ölkəmizin qlobal problemlərin həllindəki rolunu nümayiş etdirdi.

2026-cı ildə UN-Habitat ilə birgə keçirilən XIII Ümumdünya Şəhərsalma Forumuna (WUF13) Bakının ev sahibliyi etməsi qlobal miqyasda böyük maraq doğurdu. Dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn mütəxəssis və dövlət rəsmiləri Azərbaycanın modern şəhərsalma və bərpa təcrübəsini yerindəcə öyrənmək fürsəti əldə etdilər.