Gündəlik həyatda insan əsəbiləşəndə, utandıqda və ya güclü emosiyalar keçirdikdə üzünün qəfil qızardığını görə bilər.
Bəzən yanaqlar və qulaqlar qızarır, üz nahiyəsində istilik hiss olunur. Bu vəziyyət adətən qısa müddət davam edir və insan sakitləşdikdən sonra dəri əvvəlki rənginə qayıdır.
AZXEBER.COM xəbər verir ki, mütəxəssislərə görə, emosional gərginlik zamanı üzün qızarması orqanizmin stressə verdiyi fizioloji reaksiyalardan biri ola bilər. Bu prosesdə sinir sistemi və qan damarlarının fəaliyyəti mühüm rol oynayır.
Əsəbiləşəndə orqanizmdə nə baş verir?
İnsan güclü qəzəb və ya stress keçirdikdə simpatik sinir sistemi aktivləşir. Bu sistem orqanizmin təhlükə qarşısında işə düşən "döyüş və ya qaç” reaksiyasını idarə edir. Belə vəziyyətdə ürək döyüntüsü və tənəffüs sürətlənə, qan dövranında dəyişikliklər baş verə bilər. Bəzi insanlarda dəridə, xüsusilə üz nahiyəsində qızartı da müşahidə olunur.
Qan damarları genişlənir
Üzün qızarmasının əsas səbəblərindən biri dərinin səthinə yaxın yerləşən kiçik qan damarlarının genişlənməsi və həmin nahiyəyə qan axınının artmasıdır. Tibbdə bu proses vazodilatasiya adlanır.
Qan damarları genişləndikdə üz nahiyəsinə daha çox qan gəlir və bu, dərinin qırmızı və ya daha tünd görünməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda insan üzdə istilik hiss edə və tərləyə bilər.
Niyə hamının üzü eyni dərəcədə qızarmır?
Emosional qızarma bütün insanlarda eyni şəkildə müşahidə olunmur. Dərinin xüsusiyyətləri, qan damarlarının reaksiyası və insanın fərdi fizioloji xüsusiyyətləri bu reaksiyanın nə qədər nəzərə çarpacağını dəyişə bilər.
Bəzi insanlarda üzün qızarması çox aydın görünür, digərlərində isə yalnız yüngül rəng dəyişikliyi olur. Bu səbəbdən eyni emosional vəziyyət iki insanda tamamilə fərqli görünə bilər.
Təkcə əsəbilik üzün qızarmasına səbəb olmur
Üz qızarması yalnız qəzəb və stresslə əlaqəli deyil. Utanmaq, həyəcanlanmaq, fiziki aktivlik, isti hava, temperaturun qəfil dəyişməsi, spirtli içki və ədviyyəli qidalar da dəridə qızarmaya səbəb ola bilər.
Məsələn, bəzi insanlarda emosional stress rosacea kimi dəri xəstəliklərinin alovlanmasına səbəb ola bilər. Belə hallarda üz qızarması daha tez-tez təkrarlana və digər dəri əlamətləri ilə müşayiət oluna bilər.
Üzün qızarması təhlükəlidirmi?
Əsəbiləşdikdə və ya güclü emosiyalar zamanı üzün qısa müddətə qızarması əksər hallarda normal fizioloji reaksiya hesab olunur və insan sakitləşdikdən sonra aradan qalxır.
Lakin üz qızarması tez-tez və heç bir aydın səbəb olmadan baş verirsə, uzun müddət davam edirsə və ya digər simptomlarla birlikdə müşahidə olunursa, bunun səbəbini müəyyənləşdirmək üçün həkimə müraciət etmək məqsədəuyğundur.
Fəridə Əsədzadə
