Bir vaxtlar şəhər həyatının ayrılmaz hissəsi olan telefon köşkləri, məktub qutuları və fotokabinalar bu gün əvvəlki qədər istifadə edilmir.
Mobil telefonların, elektron yazışmaların və rəqəmsal fotoqrafiyanın yayılması insanların gündəlik vərdişlərini dəyişib.
Vaxtilə zəng etmək, məktub göndərmək və sənədlər üçün foto çəkdirmək istəyən insanlar bu xidmətlərdən geniş istifadə edirdilər. İndi isə həmin ehtiyacların böyük hissəsi müasir texnologiyalar vasitəsilə qarşılanır.
Bəs bu xidmətlər nə vaxt geniş yayılıb və onları hansı texnologiyalar əvəz edib?
AZXEBER.COM şəhər həyatından tədricən çəkilən xidmətləri araşdırıb.
Telefon köşklərinin sayı azalır
Bir vaxtlar mobil telefon hər kəs üçün əlçatan deyildi. İnsanlar təcili zəng etmək və yaxınları ilə əlaqə saxlamaq üçün küçələrdəki ictimai telefonlardan istifadə edirdilər.
Bakıda ilk taksofonların 1935-ci ildə quraşdırıldığı, həmin vaxt şəhərdə cəmi 20 belə telefonun olduğu qeyd olunur.
Zamanla taksofonların sayı azalıb və onlardan istifadə tədricən unudulub.
Bu azalmanın əsas səbəblərindən biri mobil telefonların geniş yayılmasıdır. İnsanlar artıq zəng etmək üçün küçədə telefon axtarmağa və ya telefon köşklərindən istifadə etməyə ehtiyac duymurlar.
Bununla belə, taksofonların sayının azalması onların hamısının tamamilə ləğv edildiyi demək deyil. Bəzi ərazilərdə bu qurğular hələ də qalır, lakin onların bir hissəsi istifadəsiz vəziyyətdədir.
Məktub qutuları əvvəlki əhəmiyyətini itirir
Bir vaxtlar məktub göndərmək gündəlik həyatın adi hissəsi idi. İnsanlar yaxınlarına məktub və açıqca yollamaq, rəsmi yazışmalar aparmaq üçün poçt xidmətlərindən istifadə edirdilər. Küçələrdə yerləşdirilən məktub qutuları isə göndərişləri poçta çatdırmağın rahat yollarından biri idi.
Elektron poçtun, mesajlaşma proqramlarının və sosial şəbəkələrin yayılması yazılı ünsiyyəti xeyli sürətləndirdi. Artıq insanlar saniyələr ərzində dünyanın istənilən nöqtəsinə mesaj göndərə bilirlər.
Bununla belə, ənənəvi poçt xidmətləri fəaliyyətini davam etdirir. Məktubların, rəsmi sənədlərin və bağlamaların çatdırılması üçün bu xidmətlərə ehtiyac qalır.
Fotokabinalar niyə əvvəlki kimi görünmür?
Vaxtilə sənədlər üçün foto çəkdirmək istəyən insanlar fotoatelyelərə müraciət edirdilər. Sonrakı dövrlərdə avtomatik fotoköşklər də bu sahədə istifadə olunmağa başladı.
Smartfonların yayılması foto çəkdirmə vərdişlərini dəyişib. İnsanlar artıq özləri foto çəkə, şəkilləri redaktə edə və elektron formada göndərə bilirlər. Bununla belə, pasport, viza və digər sənədlər üçün müəyyən tələblərə uyğun fotoşəkillərə ehtiyac qalır. Bu xidmətləri isə əsasən fotoatelyelər və sənəd fotosu hazırlayan məntəqələr göstərir.
Şəhərin köhnə xidmətlərini nə əvəz etdi?
Telefon köşklərinin yerini əsasən mobil rabitə, məktublaşmanın böyük hissəsini elektron yazışmalar, fotokabinaların bəzi funksiyalarını isə smartfonlar və rəqəmsal foto xidmətləri əvəz edib.
Bu dəyişiklik həmin xidmətlərin hamısının tamamilə yoxa çıxması demək deyil. Bəziləri əvvəlki əhəmiyyətini itirib, bəziləri isə daha məhdud istifadə olunur.
Şəhərin dəyişməsi yalnız yeni binaların tikilməsi və yolların yenilənməsi ilə bağlı deyil. İnsanların gündəlik ehtiyaclarını qarşılamaq üçün istifadə etdiyi vasitələr də zamanla dəyişir. Bir vaxtlar şəhər həyatının adi hissəsi olan telefon köşkləri, məktub qutuları və fotokabinalar bunun nümunəsidir.
Fəridə Əsədzadə
