Müasir smartfon fövqəladə vəziyyətdə mühüm köməkçiyə çevrilə bilər. Android və iPhone cihazlarında təcili xidmətlərə zəng etməyə, məkan məlumatını paylaşmağa, yaxınları təhlükə barədə xəbərdar etməyə və hətta mobil şəbəkə olmadıqda xilasedicilərlə əlaqə saxlamağa imkan verən funksiyalar mövcuddur.
Mütəxəssislər telefonun təhlükəsizlik parametrlərini əvvəlcədən yoxlamağı tövsiyə edirlər, çünki kritik anda lazımi funksiyanı axtarmağa vaxt olmaya bilər.
Bu imkanların əlçatanlığı cihazın modelindən, proqram təminatından, ölkədən və mobil operatordan asılıdır.
Android telefonlarında hansı təhlükəsizlik funksiyaları var?
Android istifadəçiləri qan qrupu, allergiyalar, qəbul etdikləri dərmanlar və yaxınlarının əlaqə nömrələri kimi vacib məlumatları kilid ekranından əlçatan edə bilərlər. Telefon sahibi özü məlumat verə bilmədikdə bu, ətrafdakılara və tibb işçilərinə kömək edə bilər.
Uyğun Android versiyalarında həmin məlumatlar "parametrlər” bölməsindəki "təhlükəsizlik və fövqəladə hallar” menyusunun "tribbi məlumatlar” və "fövqəladə hallar üçün əlaqələr” hissələrinə əlavə olunur.
Bəzi cihazlarda avtomobil qəzasını aşkarlamaq imkanı da var. Smartfonun sensorları ciddi toqquşma əlamətləri qeydə aldıqda cihaz xəbərdarlıq göstərərək istifadəçinin vəziyyətini yoxlayır. İstifadəçi cavab verməzsə, telefon avtomatik olaraq təcili xidmətlərlə əlaqə saxlaya və əvvəlcədən seçilmiş şəxsləri xəbərdar edə bilər.
Təhlükəsizlik menyusunda təbii fəlakətlər və digər təhlükəli hadisələr barədə bildirişlər də mövcuddur. Android-in zəlzələ xəbərdarlıqları bəzi bölgələrdə yeraltı təkanlar istifadəçinin olduğu əraziyə çatmazdan əvvəl göndərilə bilər.
Uyğun smartfonlarda fövqəladə hallar üçün peyk rabitəsi də əlçatandır. Məsələn, bəzi Google Pixel və Samsung modelləri mobil şəbəkə və ya Wi-Fi olmadıqda peyk bağlantısından istifadə edə bilir. Lakin bu imkan bütün modellərdə və ölkələrdə işləmir.
Təhlükəsizlik yoxlaması və təcili zəng
"Safety Check” funksiyası tək gəzintiyə çıxarkən və ya ictimai nəqliyyatla səfər edərkən faydalı ola bilər. İstifadəçi fəaliyyət növünü və müəyyən vaxt müddətini seçir. Həmin müddət bitdikdən sonra hər şeyin qaydasında olduğunu təsdiqləməzsə, smartfon əvvəlcədən seçilmiş şəxslərə məlumat göndərə bilər.
Bəzi Android telefonlarında təcili zəng funksiyasını işə salmaq üçün güc düyməsini sürətlə beş və ya daha çox dəfə basmaq kifayətdir. Cihazın parametrlərindən asılı olaraq, bu zaman məkan məlumatı da paylaşıla bilər.
iPhone istifadəçiləri nələri tənzimləməlidir?
iPhone sahiblərinə ilk növbədə rəsmi fövqəladə hal bildirişlərini yoxlamaq tövsiyə olunur. Bu bildirişlər təhlükəli hava şəraiti, təbii fəlakətlər və digər fövqəladə hadisələr barədə xəbərdarlıq edə bilər. Müvafiq parametrlər "parametrlər” menyusunun "bildirişlər” bölməsində yerləşir.
iPhone-da da sağlamlıqla bağlı vacib məlumatları və yaxınların əlaqə nömrələrini ehtiva edən tibbi profil yaratmaq mümkündür. "sağlamlıq” tətbiqində hazırlanan bu profil uyğun parametr aktivləşdirildikdə telefonun kilidi açılmadan görünə bilər.
Təcili zəng üçün yan düymə ilə səs düymələrindən birini eyni vaxtda basıb saxlamaq mümkündür. Düymələri saxlamağa davam etdikdə geri sayım başlayır və bundan sonra cihaz təcili xidmətlərə zəng edə bilər. Fövqəladə əlaqələrə məkan məlumatının göndərilməsi də mümkündür.
Qəza aşkarlanması və peyk vasitəsilə əlaqə
iPhone 14 və daha yeni modellərdə ciddi avtomobil qəzasını aşkarlayan funksiya mövcuddur. Güclü toqquşma əlamətləri qeydə alındıqda telefon siqnal verir və yardım çağırmağı təklif edir. İstifadəçi reaksiya göstərməzsə, cihaz avtomatik olaraq təcili xidmətlərlə əlaqə saxlaya və fövqəladə əlaqə kimi seçilən şəxsləri xəbərdar edə bilər.
Uyğun iPhone modellərində mobil şəbəkə və Wi-Fi olmadıqda peyk vasitəsilə təcili əlaqə yaratmaq imkanı da var. Adi təcili zəng mümkün olmadıqda və peyk xidməti əlçatan olduqda ekranda müvafiq seçim görünür.
iOS sistemindəki "Check In” funksiyası isə "mesajlar” tətbiqi vasitəsilə işləyir. Bu funksiya istifadəçinin müəyyən ünvana sağ-salamat çatdığını seçilmiş şəxsə avtomatik bildirir. Zərurət yarandıqda həmin şəxslə hansı məlumatların paylaşılacağını da əvvəlcədən müəyyənləşdirmək mümkündür.
Təhlükəsizlik yeniləmələrini gecikdirməyin
Smartfonun təhlükəsizliyi üçün proqram yeniləmələri də əhəmiyyətlidir. Müntəzəm təhlükəsizlik yeniləmələri dayandırıldıqda aşkar olunan boşluqlar aradan qaldırılmır və cihaz kiberhücumlara qarşı daha həssas olur.
Kibercinayətkarlar bu boşluqlardan istifadə edərək telefona icazəsiz daxil ola, zərərli proqram quraşdıra və şəxsi məlumatları oğurlaya bilərlər. Mütəxəssislər təhlükəsizlik yeniləmələrini vaxtında quraşdırmağı, rəsmi dəstək başa çatdıqda isə yeniləmə alan başqa cihaza keçməyi nəzərdən keçirməyi tövsiyə edirlər.
///lent.az///
