Azərbaycan, ümumiyyətlə, Cənubi Qafqaz regionu seysmik baxımdan aktiv zonadadır. Qardaş Türkiyə və cənub qonşumuz İran da seysmik bölgələrə daxildir. Bununla belə, hər bir seysmik zonanın özünəməxsus geotektonik və geodinamik şəraiti mövcuddur və qonşu ölkələrdə baş verən zəlzələlərin Azərbaycana təsiri bu amillərlə bağlıdır.
Bu barədə AZXEBER.COM-a Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin (RSXM) İnformasiya şöbəsinin müdiri Vüsalə Rafiqqızı məlumat verib.
Onun sözlərinə görə, Rusiyanın Kamçatka bölgəsində baş verən zəlzələlərin ümumiyyətlə, Cənubi Qafqaz regionu ilə əlaqəsi yoxdur.
"Kamçatka seysmik baxımdan çox aktiv ərazidir. Orada güclü zəlzələlərdən sonra müəyyən müddət ərzində afterşoklar davam edir. Bu təkanlar əvvəlki qədər güclü olmasa da, müəyyən dərəcədə hiss oluna bilər. Hazırda Kamçatka ərazisində baş verən proseslər də bunu göstərir,” – deyə o bildirib.
Vüsalə Rafiqqızı əlavə edib ki, Türkiyə ərazisi də seysmik baxımdan aktiv zonadadır: "Orada bir sıra aktiv qırılma xətləri mövcuddur – bura həm Anadolu xətti, həm də Marmara dənizindən keçən xətlər daxildir. Bir müddət əvvəl Marmara dənizində maqnitudası 6-dan yuxarı olan zəlzələ baş vermişdi və bu, İstanbul da daxil olmaqla ətraf bölgələrdə hiss olunmuşdu. Son olara dünən Balıkəsirdə qeydə alınan güclü zəlzələ də bir çox ətraf ərazilərdə hiss edilib. Bu cür hadisələrdən sonra afterşokların davam etməsi təbiidir.”
RSXM rəsmisi vurğulayıb ki, nə Türkiyədə, nə də Rusiyada baş verən zəlzələlərin Azərbaycan ərazisindəki seysmik ocaqlarla hər hansı əlaqəsi yoxdur: "Həm məsafə, həm də dinamik şərait baxımından qonşu ölkələrdəki proseslərin bizə təsiri yoxdur. Lakin Azərbaycan özü də seysmik aktiv bölgələrdən biridir. Ölkə ərazisində vaxtaşırı maqnitudası 3 və 3-dən yuxarı olan təkanlar qeydə alınır və bu haqda ictimaiyyətə mütəmadi olaraq məlumat verilir. Məsələn, bu yaxınlarda Göyçay ərazisində maqnitudası 4 olan zəlzələ baş vermişdi. Bunlar zəif və çox zaman hiss olunmayan təkanlardır.”
Proqnoz məsələsinə toxunan Vüsalə Rafiqqızı bir daha xatırladıb ki, zəlzələnin dəqiq proqnozu yoxdur: "Əgər bölgə aktivdirsə, orada vaxtaşırı zəif və ya hiss olunmayan zəlzələlər ola bilər. Heç kim bir mənalı şəkildə ‘zəlzələ olacaq’ və ya ‘olmayacaq’ deyə bilməz. Hazırda Azərbaycanda bu günə qədər qeydə alınan zəlzələlər 3–4 maqnitudalı zəif təkanlardır.”
Şöbə rəisi sonda bir daha vurğulayıb ki, qonşu ölkələrdə baş verən seysmik proseslərin Azərbaycana heç bir təsiri yoxdur.
Oksana Orucova
