Ilk baxışda belə görünə bilər ki, avtomobil yalnız qəzaya düşdükdə alovlana bilər. Halbuki statistika göstərir ki, nəqliyyat vasitələrinin əksəriyyəti hərəkətdə olarkən və ya hətta park vəziyyətində olarkən texniki nasazlıq səbəbindən yanır.
Bəs avtomobil və avtobuslarda yanğın necə başlayır? Yüksək temperatur buna nə dərəcədə təsir edir və sürücülər hansı səhvlərə yol verirlər?
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, avtomobil yanğınlarının böyük hissəsi tədricən yaranan nasazlıqların nəticəsidir. Yay istisi isə bu problemləri daha da sürətləndirir. Mühərrik işlədiyi zaman onun temperaturu 90-100 dərəcəyə qədər yüksəlir. Egzoz sistemi və katalizator kimi hissələrdə isə temperatur bir neçə yüz dərəcəyə çata bilir. Əgər bu hissələrin yaxınlığında yanacaq sızması, yağ axıntısı və ya köhnəlmiş elektrik naqilləri varsa, alovlanma riski ciddi şəkildə artır.
Elektrik naqilləri ən böyük təhlükələrdən biridir
Avtomobillərdə baş verən yanğınların əsas səbəblərindən biri elektrik sistemində yaranan qısaqapanmadır. İllərlə istifadə olunan avtomobillərdə naqillərin izolyasiyası köhnəlir, çatlayır və ya zədələnir. Bundan əlavə, sonradan peşəkar olmayan şəkildə quraşdırılan siqnalizasiya sistemləri, audio avadanlıqlar, LED işıqlar və digər elektrik qurğuları da qısaqapanma riskini artırır.
Yanacaq sızması görünməyən təhlükədir
Bəzən sürücülər avtomobildən gələn benzin və ya dizel qoxusuna əhəmiyyət vermirlər. Halbuki bu, ən ciddi təhlükə siqnallarından biridir. Yanacaq borularında, nasosda və ya birləşmə nöqtələrində yaranan kiçik sızmalar belə mühərrikin isti hissələri ilə təmas zamanı yanğına səbəb ola bilər.
Xüsusilə yay aylarında yüksək temperatur yanacağın daha sürətlə buxarlanmasına şərait yaradır ki, bu da alovlanma ehtimalını artırır.
Avtobuslarda risk niyə daha yüksəkdir?
İctimai nəqliyyat vasitələri gün ərzində saatlarla fasiləsiz işləyir. Mühərrik uzun müddət yüksək yük altında fəaliyyət göstərdiyindən soyutma sistemi kifayət qədər işləmədikdə həddindən artıq qızma baş verə bilər.
Bundan əlavə:
mühərrik bölməsində yağ və yanacaq sızmaları;
elektrik sistemində nasazlıqlar;
vaxtında dəyişdirilməyən ehtiyat hissələri;
texniki baxışın gecikdirilməsi
yanğın riskini artıran əsas amillər hesab olunur.
Kondisioner sistemi də risk yarada bilərmi?
Qazla işləyən avtomobillər daha təhlükəlidirmi?
Cəmiyyət arasında qaz avadanlığı quraşdırılmış avtomobillərin daha tez yandığı barədə fikir formalaşıb. Mütəxəssislər bildirirlər ki, sertifikatlaşdırılmış avadanlıq və düzgün quraşdırma zamanı qaz sistemi benzin sistemindən daha təhlükəli hesab edilmir. Risk əsasən keyfiyyətsiz avadanlıq, qeyri-peşəkar quraşdırma və texniki xidmətin vaxtında aparılmaması nəticəsində yaranır.
Avtomobil park halında da yana bilər
Yanğın yalnız hərəkət zamanı baş vermir. Elektrik sistemində nasazlıq, akkumulyatorda problem və ya xarici təsirlər nəticəsində avtomobil park vəziyyətində olarkən də alovlana bilər.
Xüsusilə birbaşa günəş altında uzun müddət qalan avtomobillərdə salonun temperaturu 60-70 dərəcəyə qədər yüksələ bilir. Bu temperatur avtomobili təkbaşına yandırmasa da, mövcud texniki nasazlıqların təhlükəsini artırır.
Hansı əlamətlərə diqqət etmək lazımdır?
Mütəxəssislər aşağıdakı hallarda avtomobili dərhal texniki baxışa aparmağı tövsiyə edirlər:
mühərrik hissəsindən yanıq iyi gəlirsə;
benzin və ya dizel qoxusu hiss olunursa;
elektrik naqillərinin yanıq qoxusu varsa;
mühərrik həddindən artıq qızırsa;
kapotun altından tüstü çıxırsa;
sığortalar tez-tez yanırsa.
Bu əlamətlərin nəzərə alınmaması daha ciddi fəsadlara səbəb ola bilər.
Yanğın zamanı sürücü nə etməlidir?
Avtomobildən tüstü və ya alov çıxdığını görən sürücü ilk növbədə təhlükəsiz yerdə dayanmalı, mühərriki söndürməli və sərnişinləri dərhal nəqliyyat vasitəsindən uzaqlaşdırmalıdır.
Kapotu tam açmaq tövsiyə edilmir. Çünki mühərrik bölməsinə birdən-birə daxil olan oksigen alovu daha da gücləndirə bilər. Yanğınsöndürən balon varsa, alov kiçik olduğu halda istifadə edilə bilər. Eyni zamanda dərhal Fövqəladə Hallar Nazirliyinin 112 qaynar xəttinə məlumat verilməlidir.
/Baku.ws
