Qəbul imtahanlarının nəticələri elan olunduqdan sonra abituriyentlər üçün ən məsuliyyətli mərhələlərdən biri - ixtisas seçimi başlayır. Bəzən yüksək bal toplamaq qəbul üçün hər zaman kifayət etmir. Belə ki, ötən illərin statistikası göstərir ki, bəzi abituriyentlər yanlış ixtisas seçimi səbəbindən yüksək nəticə əldə etsələr belə, tələbə adını qazana bilməyiblər.
Bəs ixtisas seçimi zamanı hansı məqamlara diqqət yetirilməlidir və hansı ixtisasları seçərkən daha ehtiyatlı davranmaq lazımdır?
Təhsil eksperti Qoşqar Bəylərov AZXEBER.COM-a açıqlamasında deyib ki, ixtisas seçimi çox ciddi bir prosesdir:
"İxtisas seçimi ümumiyyətlə çox ciddi bir prosesdir. Burada həm valideynlər, həm də abituriyentlər mümkün qədər diqqətli olmalıdırlar. Çünki bu seçim abituriyentin gələcəyini və peşə yolunu müəyyən edən ən vacib mərhələlərdən biridir.
Belə hallarda ixtisas seçimində yalnız bala əsaslanaraq qərar vermək düzgün yanaşma deyil. Həm bal məsələsi, həm də abituriyentin maraq dairəsi, istəkləri və gələcək hədəfləri nəzərə alınmalıdır. Bu istiqamətdə söhbətləri müəllimlər, ixtisas seçimi üzrə mütəxəssislər və ya valideynlər aparmalı, abituriyentə düzgün istiqamət verməlidirlər”.
O deyib ki, bu il bəzi müəllimlik ixtisaslarında plan yerlərinin kifayət qədər azaldılması gözlənilir:
"Plan yerlərində gözlənilən dəyişikliklərə gəlincə, bu il bəzi müəllimlik ixtisaslarında plan yerlərinin kifayət qədər azaldılması gözlənilir. Bu azalma müəllimlik ixtisaslarda hətta təxminən 50 faizə qədər ola bilər. Bu isə həmin ixtisaslarda keçid ballarının artacağı ehtimalını yüksəldir. Müəllimlik ixtisaslarını seçmək istəyən abituriyentlər bu məqama xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Çünki plan yerlərinin azalması qəbul rəqabətini daha da artıracaq.
Müəllimlik ixtisaslarında plan yerlərinin azaldılması o deməkdir ki, ali təhsil müəssisələri ümumi tələbə sayını qorumaq üçün digər ixtisaslarda plan yerlərini artırmalı olacaqlar. 3-cü qrupda müəlliklik ixtisaslarında ballar artsa da, digər ixtisaslarda balların düşməsi gözlənilir”.
Təhsil eksperti bildirib ki, ikinci qrup üzrə keçid ballarının yüksəlməsi gözlənilir:
"Keçid ballarının artması və ya azalmasını proqnozlaşdırarkən illər üzrə statistika da nəzərə alınmalıdır. Məsələn, üçüncü ixtisas qrupunda bu il müraciət edənlərin sayı ötən illə müqayisədə daha azdır. Bu da həmin qrupda bəzi ixtisaslar üzrə keçid ballarının müəyyən qədər enə biləcəyini göstərir.
İkinci ixtisas qrupunda isə vəziyyət əksinədir. Ötən illə müqayisədə müraciət edənlərin sayında təxminən 3 min nəfərlik artım var. Bu səbəbdən həmin qrup üzrə keçid ballarının yüksəlməsi gözlənilir. Xüsusilə də 150 bal ilə qəbul aparılan biznesin idarə edilməsi, marketinq, turizm işinin təşkili və turizm bələdçiliyi kimi ixtisaslarda keçid ballarının artacağı ehtimal olunur”.
Q.Bəylərov vurğulayıb ki, ixtisas seçimində bütün seçim hüquqlarından istifadə edilməlidir:
"Bəzən elə olur ki, abituriyent yüksək bal toplasa da, ali təhsil müəssisəsinə qəbul ola bilmir. Bunun əsas səbəblərindən biri ixtisas seçiminin düzgün aparılmamasıdır. Abituriyent bu prosesi özü həyata keçirir, lakin kifayət qədər məlumatlı olmadıqda ciddi səhvlərə yol verə bilər. Bəzi ixtisaslarda respublika fənn olimpiadalarının qalibləri imtahansız qəbul olunurlar. Belə hallardan biri isə keçən il baş vermişdi. Belə ki, kompüter mühəndisliyi ixtisası üzrə 20 plan yerindən 19-u olimpiada qalibləri tərəfindən tutulmuşdu. Nəticədə yalnız bir nəfər müsabiqə yolu ilə qəbul olmuşdu və onun da balı 692 idi. Amma 685 bal toplayan bir abituriyent yalnız həmin ixtisası seçsə idi, kəsilə bilərdi.
Ona görə də ixtisas seçimində bütün seçim hüquqlarından istifadə edilməlidir. Seçim siyahısı yuxarıdan aşağıya doğru düzgün ardıcıllıqla tərtib olunmalıdır. İlk sıralarda abituriyentin balına və istəyinə uyğun, daha çox arzuladığı ixtisaslar yer almalıdır. Sonrakı hissədə real qəbul ola biləcəyi ixtisaslar, siyahının son 4-5 pilləsində isə qəbul olunma ehtimalı yüksək olan, daha aşağı keçid ballı ixtisaslar göstərilməlidir. Bu yanaşma qəbuldan kənarda qalmaq riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır”.
Şahanə Ziyad
