İctimai nəqliyyatdan istifadə edən sərnişinlərin əksəriyyəti çox vaxt hərəkət istiqamətinin əksinə yerləşən oturacaqlarda boş yer olsa belə, həmin yerlərdə əyləşməyə tələsmirlər.
Bəziləri ayaqüstə getməyə üstünlük verir, bəziləri isə hərəkət istiqamətinə uyğun boş yer gözləyir.
İlk baxışdan adi seçim kimi görünən bu davranışın arxasında isə elmi izahlar dayanır.
AZXEBER.COM xəbər verir ki, bunun əsas səbəbi insan beyninin hərəkəti qəbul etmə xüsusiyyəti, tarazlıq sistemi və psixoloji rahatlıq hissi ilə bağlıdır.
Nevroloqlar bildirirlər ki, insan beyni hərəkət zamanı baş verəcək dəyişiklikləri əvvəlcədən proqnozlaşdırmağa çalışır. Sərnişin hərəkət istiqamətinə baxdıqda yolu, döngələri, sürətlənmə və əyləclənməni izləyə bilir. Bu zaman gözlərdən daxil olan məlumat daxili qulaqdakı vestibulyar sistemdən gələn siqnallarla uyğunlaşır və beyin hərəkəti daha rahat qəbul edir.
Lakin sərnişin hərəkət istiqamətinin əksinə baxdıqda bu uyğunluq pozulur. Nəqliyyat vasitəsi irəli hərəkət etsə də, gözlər hərəkətin gedişini izləyə bilmir. Nəticədə beyin bir-biri ilə uyğun gəlməyən siqnallar qəbul edir ki, bu da bəzi insanlarda narahatlıq yaradır.
Məhz buna görə də bir çox insan əks istiqamətdə oturarkən başgicəllənmə, ürəkbulanma, halsızlıq və ya diskomfort hiss etdiyini bildirir. Bu hal yalnız avtobuslarda deyil, avtomobillərin arxa oturacaqlarında, qatarlarda, gəmilərdə və bəzi attraksionlarda da müşahidə olunur.
Bu baxımdan Yaponiyada sərnişin rahatlığı nəzərə alınaraq şəhərlərarası avtobusların böyük hissəsində oturacaqlar hərəkət istiqamətinə uyğun yerləşdirilir. Bundan əlavə, bəzi sürətli qatarlarda son dayanacaqlarda oturacaqlar xüsusi mexanizm vasitəsilə çevrilərək qatarın yeni hərəkət istiqamətinə uyğunlaşdırılır. Məqsəd sərnişinlərin rahatlığını artırmaq və hərəkət xəstəliyi riskini minimuma endirməkdir.
Fəridə Əsədzadə
