Bakı dünya futbolunun mərkəzində: FIFA U-15 Azərbaycan üçün niyə önəmlidir?

Türkiyənin paytaxtı Ankarada Türk Dövlətləri Təşkilatının (TDT) 13-cü Zirvə görüşü keçiriləcək, Bakıda isə FIFA U-15 Dünya Çempionatı və Festivalının final mərhələsi baş tutacaq. 

Prezident İlham Əliyev FIFA U-15 Dünya Çempionatı və Festivalının finalçılarını mükafatlandıracaq.

Azərbaycanı Ankarada isə xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov təmsil edəcək.

Bakıda keçirilən beynəlxalq futbol tədbiri isə miqyasına, iştirakçılarına və futbol dünyasının diqqətini Azərbaycana yönəltməsinə görə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu, sadəcə yeniyetmə futbolçuların yarışması deyil, Azərbaycanın dünya futbol ailəsi ilə əlaqələrinin genişləndirilməsi, beynəlxalq idman nüfuzunun gücləndirilməsi və gələcəyin futbol ulduzlarının yetişməsinə dəstək baxımından mühüm platformadır.

Eyni günə təsadüf edən bu iki tədbir Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq və ölkədaxili gündəliyini yenidən diqqətə gətirir. Bir tərəfdə Türk dünyasının siyasi əməkdaşlığı üçün mühüm platforma olan Zirvə görüşü, digər tərəfdə Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi və dünyanın müxtəlif ölkələrindən iştirakçıları bir araya gətirən beynəlxalq idman tədbiri dayanır.

FIFA U-15 Dünya Çempionatı və Festivalı Azərbaycanın beynəlxalq idman gündəliyində xüsusi yer tutur. Çünki bu yarışın əhəmiyyəti təkcə meydanda qazanılan nəticələrlə ölçülmür. Belə tədbirlər Azərbaycanın təşkilatçılıq imkanlarını nümayiş etdirməsi, dünya futbolunun aparıcı qurumları ilə əməkdaşlığı genişləndirməsi və ölkənin beynəlxalq idman mərkəzlərindən biri kimi mövqeyini möhkəmləndirməsi üçün geniş imkanlar yaradır.

Bakıda dünya futbolunun nüfuzlu simalarının iştirakı da bu tədbirin əhəmiyyətini artırır. FIFA prezidenti Canni İnfantinonun, FIFA-nın Qlobal Futbol İnkişafı üzrə rəhbəri Arsen Vengerin və tanınmış italiyalı futbol hakimi, FIFA Hakimlər Komitəsinin sədri Pyerluici Kollinanın Bakıdakı tədbirlə əlaqəli iştirakı beynəlxalq futbol ictimaiyyətinin diqqətini Azərbaycana yönəldən mühüm amillərdəndir.

Bu adların hər biri dünya futbolunda xüsusi nüfuza malikdir. Canni İnfantino FIFA-ya rəhbərlik edir, Arsen Venger futbolun inkişafı və gənc istedadların üzə çıxarılması istiqamətində beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərir, Pyerluici Kollina isə futbol hakimliyinin ən tanınmış simalarından biri hesab olunur. Belə şəxslərin Bakıda olması tədbirin beynəlxalq miqyasını və futbol ictimaiyyəti üçün əhəmiyyətini ön plana çıxarır.

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva oktyabrın 24-də Bakıda keçirilən açılış mərasimində iştirak ediblər. Mərasimə FIFA prezidenti Canni İnfantino da qatılıb. Bundan əvvəl, sentyabrın 29-da Prezident İlham Əliyev FIFA rəhbərini qəbul edib. Görüşdə Azərbaycanda futbolun inkişafı, beynəlxalq yarışların təşkili və gələcək idman layihələri ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb.

Bu faktlar göstərir ki, FIFA U-15 Dünya Çempionatı və Festivalı Azərbaycan üçün sadəcə idman yarışı deyil. Ölkə bu tədbir vasitəsilə beynəlxalq futbol ictimaiyyəti ilə əlaqələrini genişləndirir, təşkilatçılıq imkanlarını nümayiş etdirir və gənc futbolçuların inkişafına töhfə verir.

Yeniyetmə futbolçuların beynəlxalq səviyyədə yarışması onların təcrübə qazanması, müxtəlif futbol məktəbləri ilə tanış olması və gələcək karyeraları üçün yeni imkanlar əldə etməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Bu yaş qrupunda keçirilən yarışlar gələcəyin peşəkar futbolçularının üzə çıxarılması üçün mühüm platforma rolunu oynayır. Eyni zamanda, futbolun inkişafı yalnız peşəkar klubların nəticələri ilə deyil, aşağı yaş qruplarına yaradılan şərait və beynəlxalq təcrübənin bölüşülməsi ilə də ölçülür.

Azərbaycanın belə bir tədbirə ev sahibliyi etməsi ölkənin idman infrastrukturunun, təşkilatçılıq potensialının və beynəlxalq idman qurumları ilə əməkdaşlığının təqdimatı baxımından da vacibdir. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən futbolçuların, məşqçilərin və futbol nümayəndələrinin Bakıda bir araya gəlməsi ölkənin tanıdılması üçün əlavə imkanlar yaradır.

İdman diplomatiyası dövlətlərin beynəlxalq münasibətlərini yalnız rəsmi danışıqlar və siyasi bəyanatlar vasitəsilə deyil, idman təşkilatları, beynəlxalq tədbirlər və insanlararası əlaqələr üzərindən də inkişaf etdirməsidir.

FIFA U-15 bu baxımdan Azərbaycan üçün üç imkan yaradır: Beynəlxalq təmasların genişlənməsi: müxtəlif ölkələrin futbol federasiyalarının rəhbərləri, idman nümayəndələri və təşkilatçıları arasında əlaqələr üçün şərait yaranır, İnstitusional əməkdaşlıq: FIFA və milli futbol federasiyaları ilə birgə fəaliyyət Azərbaycanın beynəlxalq idman institutları ilə əməkdaşlığını gücləndirə bilər, qeyri-rəsmi dialoq: idman mühiti fərqli ölkələrdən olan nümayəndələrin daha neytral şəraitdə ünsiyyət qurmasına imkan verir.

FIFA prezidentinin 2026-cı il sentyabrın 29-da Azərbaycan Prezidenti ilə görüşü və turnirin açılışında iştirakı bu tədbirin yüksək səviyyəli institusional əlaqələr kontekstində keçirildiyini göstərir. Bununla belə, bu faktları konkret siyasi razılaşmaların əldə olunmasının sübutu kimi qiymətləndirmək olmaz.

Digər tərəfdən, Ankarada keçirilən TDT Zirvə görüşü Azərbaycanın xarici siyasət gündəliyində mühüm yer tutur. Təşkilat çərçivəsində siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, nəqliyyat bağlantıları, enerji və humanitar əlaqələr kimi istiqamətlər üzrə müzakirələr aparılır. Azərbaycan bu platformanın qurucu üzvlərindən biridir və türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın inkişafında fəal iştirak edir.

Zirvə görüşündə Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramovun iştirakı ölkənin təşkilat çərçivəsində təmsilçiliyini təmin edir. Dövlətlər beynəlxalq tədbirlərdə müxtəlif səviyyələrdə təmsil oluna bilirlər. Əsas məsələlərdən biri ölkənin mövqeyinin təqdim edilməsi, siyasi dialoqun davam etdirilməsi və qəbul olunan qərarların icrasında iştirakdır.

Bu mənzərədə Azərbaycanın eyni vaxtda iki mühüm beynəlxalq tədbirdə iştirak etməsi diqqət çəkir. Ankarada ölkəmizin siyasi təmsilçiliyi təmin olunur, Bakıda isə dünya futbolunun diqqətini cəlb edən beynəlxalq idman tədbirinin final mərhələsi keçirilir.

Diplomatiyada dövlət başçısının şəxsi iştirakı ilə ölkənin rəsmi təmsilçiliyini bir-birindən fərqləndirmək vacibdir. 

Prezidentin sammitdə iştirak etməməsi Azərbaycanın TDT-yə münasibətinin dəyişməsi anlamına gəlmir. 

Burada əsas məqam beynəlxalq öhdəliklərin yerinə yetirilməsi, ölkənin mövqeyinin qorunması və paralel gündəliklərin səmərəli idarə olunmasıdır. Siyasi diplomatiya ilə idman diplomatiyası fərqli istiqamətlər olsa da, hər ikisi Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin genişləndirilməsinə, ölkənin tanıdılmasına və müxtəlif sahələrdə tərəfdaşlıqların möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.