Kondisioner işləyən otaqda tez-tez belə mənzərə ilə qarşılaşmaq olur: bir nəfər üşüyərək üstünə jaket geyinir, digəri isə eyni temperaturda heç bir narahatlıq hiss etmir. Bəs eyni şəraitdə insanların soyuğu fərqli hiss etməsinin səbəbi nədir?
AZXEBER.COM xəbər verir ki, insan orqanizminin soyuğa reaksiyası hər kəsdə eyni olmur. Bədən temperaturunu qorumaq üçün soyuq zamanı dəridəki qan damarlarını daraldır və istilik itkisini azaltmağa çalışır. Eyni zamanda temperatur daha da aşağı düşdükdə əzələlərin titrəməsi vasitəsilə əlavə istilik yaradılır.
Mütəxəssislərə görə, insanların soyuğa həssaslığında bədən quruluşu və əzələ-yağ nisbəti mühüm rol oynayır. Əzələ fəaliyyəti istilik yaradır, dərialtı yağ isə istiliyin qorunmasına kömək edir. Buna görə bədən çəkisi və bədən kompozisiyası fərqli olan iki insan eyni temperaturu fərqli qəbul edə bilər.
Qan dövranı da əsas amillərdən biridir. Soyuq zamanı orqanizm dəridəki qan damarlarını daraldaraq istiliyi daxili orqanlara yönəldir. Bu mexanizm bəzi insanlarda daha güclü işləyə bilər və nəticədə əllər, ayaqlar və digər bədən nahiyələri daha tez soyuya bilər.
Bundan başqa, insanın soyuğa əvvəlki məruz qalması da müəyyən rol oynayır. Soyuq mühitə uzun müddət uyğunlaşan insanlarda soyuğa qarşı bəzi fizioloji reaksiyalar zəifləyə və həmin temperatur əvvəlki qədər narahatedici görünməyə bilər.
Lakin davamlı olaraq üşümək yalnız fərdi xüsusiyyətlərlə əlaqəli olmaya bilər. Harvard Health-ə görə, aşağı bədən çəkisi, kifayət qədər qidalanmamaq, qalxanabənzər vəzinin fəaliyyətinin zəifləməsi və anemiya kimi hallar insanın soyuğa daha həssas olmasına səbəb ola bilər.
Xüsusilə qalxanabənzər vəzin hormonlarının azalması maddələr mübadiləsini və istilik istehsalını aşağı sala bildiyindən soyuğa dözümsüzlük yarada bilər. Dəmir çatışmazlığı ilə əlaqəli anemiyanın da orqanizmin soyuq şəraitdə temperaturu qoruma qabiliyyətinə təsir göstərə bildiyi araşdırmalarda göstərilib.
Fəridə Əsədzadə
