Sosial media qazancına görə vergi var?

Sosial şəbəkələrdə fəaliyyət göstərən bloqerlərin reklam gəlirlərindən nə qədər vergi ödəməsi son dövrlərdə ən çox müzakirə olunan mövzulardan biridir. Rəqəmsal platformaların sürətlə böyüməsi ilə bu sahədə qazanc əldə edənlərin sayı artdıqca vergi öhdəlikləri də aktuallaşır. Məsələ həm fərdi gəlirlərin şəffaflığı, həm də dövlət büdcəsinə töhfə baxımından diqqət mərkəzindədir.

Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Asif İbrahimov Demokrat.az-a bildirib ki, rəqəmsal iqtisadiyyat sürətli inkişaf etdikcə bloqerlik və influenser fəaliyyəti artıq sadəcə sosial media məşğuliyyəti deyil, iqtisadi fəaliyyət növünə çevrilib:

"Dünyanın bir çox ölkəsində reklam, sponsorlu məzmun, tərəfdaşlıq proqramları və digər rəqəmsal xidmətlərdən əldə olunan gəlirlər ənənəvi biznes gəlirləri ilə eyni qaydada vergiyə cəlb edilir.

Beynəlxalq təcrübədə dövlətlər bu sahəni vergi sistemindən kənarda saxlamırlar. Məsələn, ABŞ-də influenserlər əldə etdikləri gəlirlərə görə həm gəlir vergisi, həm də sosial sığorta ödənişləri edirlər. Avropa ölkələrində isə reklam müqabilində alınan pul vəsaitləri ilə yanaşı, məhsul, avtomobil, səyahət və digər maddi üstünlüklər də vergi tutulan gəlir hesab olunur. Nəticədə bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə bloqerlərin ümumi vergi yükü gəlirin həcmindən asılı olaraq 20-40 faiz, bəzi hallarda isə daha yüksək olur".

İqtisadçı deyib ki, Azərbaycan qanunvericiliyində bloqerlər üçün ayrıca vergi rejimi nəzərdə tutulmasa da, reklam fəaliyyəti nəticəsində əldə olunan gəlirlər vergi öhdəliyi yaradır:

"Fəaliyyətini rəsmiləşdirən şəxslər fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçərək qanunvericiliyin təqdim etdiyi imkanlardan istifadə edə bilərlər. Bu baxımdan Azərbaycanda vergi yükü bir çox inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisədə nisbətən aşağı hesab edilə bilər.

Bununla belə, əsas məsələ vergi dərəcəsindən daha çox fəaliyyətin şəffaflığının təmin edilməsidir. Sosial media üzərindən həyata keçirilən reklam bazarı ildən-ilə böyüyür və artıq milyonlarla manatlıq iqtisadi dövriyyə formalaşdırır. Bu gəlirlərin uçota alınması həm vergi ədalətinin təmin olunması, həm də rəqabət mühitinin qorunması baxımından vacibdir.

Hesab edirəm ki, yaxın illərdə Azərbaycanda da rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsi fonunda bloqer və influenser fəaliyyətinin daha sistemli tənzimləməlidir. Burada əsas məqsəd əlavə inzibati maneələr yaratmaq deyil, gəlirlərin şəffaf uçotunu təmin etmək, vergi bazasını genişləndirmək və rəqəmsal bizneslərin hüquqi statusunu daha aydın müəyyənləşdirmək olmalıdır", - deyə o qeyd edib.