Bir çox insanın başına eyni hadisə gəlib: dostu ilə müəyyən bir məhsul haqqında söhbət etdikdən qısa müddət sonra həmin məhsulun reklamı telefonunda görünür. Bu təsadüfdür, yoxsa smartfonlar həqiqətən istifadəçiləri dinləyir?
AZXEBER.COM xəbər verir ki, texnologiya şirkətləri telefonların reklam məqsədilə istifadəçilərin söhbətlərini gizli şəkildə dinləmədiyini bildirirlər. Bununla belə, istifadəçilərin bu fikrə inanmasını çətinləşdirən saysız-hesabsız nümunələr mövcuddur.
Əslində reklam sistemləri əsasən mikrofondan deyil, istifadəçinin rəqəmsal davranışlarından istifadə edir. İnternetdə axtarışlar, daxil olunan saytlar, izlənilən videolar, bəyənilən paylaşımlar, yerləşmə məlumatı, eyni Wi-Fi şəbəkəsində olan cihazlar, hətta dost çevrəsi belə reklam alqoritmləri üçün məlumat mənbəyidir. Süni intellekt bu məlumatları təhlil edərək insanın gələcəkdə nə ilə maraqlana biləcəyini proqnozlaşdırır.
Məsələn, eyni evdə yaşayan iki nəfərdən biri müəyyən məhsulu araşdırırsa, digər istifadəçinin də oxşar reklamlarla qarşılaşması mümkündür. Bu isə çox vaxt "telefon məni dinlədi” təəssüratı yaradır.
Bununla yanaşı, bəzi tətbiqlər mikrofona giriş icazəsi istəyir. Bu icazə əsasən səsli mesaj, videozəng və ya səsli axtarış funksiyaları üçün nəzərdə tutulsa da, istifadəçilər hansı tətbiqlərin hansı icazələrə sahib olduğunu mütəmadi yoxlamalıdırlar. İcazələrin lazımsız tətbiqlərdən geri alınması şəxsi məlumatların qorunması baxımından vacib addımdır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, əsas problem telefonun bizi gizlicə dinləməsi deyil, internetdə buraxdığımız rəqəmsal izlərin həddindən artıq çox olmasıdır. Hər klik, hər axtarış və hər paylaşım alqoritmlər üçün yeni məlumat deməkdir.
Nəticədə istifadəçi reklamların təsadüfi olmadığını hiss edir. Əslində isə çox vaxt qarşısına çıxan reklamlar onun davranış modelinin süni intellekt tərəfindən təhlil edilməsinin nəticəsidir.
Bu səbəbdən rəqəmsal dövrdə ən vacib bacarıqlardan biri şəxsi məlumatların necə toplandığını, necə emal edildiyini və onlardan necə istifadə olunduğunu anlamaqdır. Çünki bəzən bizi "dinləyən” mikrofon deyil, özümüzün geridə qoyduğumuz rəqəmsal izlər olur.
Şahanə
