Boşanma yalnız ər-arvad münasibətinə deyil, ailədə böyüyən uşağın psixoloji vəziyyətinə də təsir göstərə bilər.
Xüsusilə valideynlərin bir-biri ilə ünsiyyət qurmaq istəmədiyi, uşağın isə ata və ana tərəfi arasında gedib-gəldiyi hallarda vəziyyət daha mürəkkəb olur. Uşaq bir tərəfin digər tərəf haqqında mənfi danışmasına şahid olduqda özünü seçim qarşısında hiss edə bilər.
AZXEBER.COM xəbər verir ki, psixoloqlar boşanmadan sonra valideynlər arasındakı münasibətin uşağın emosional vəziyyətinə ciddi təsir göstərə biləcəyini bildirirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, burada əsas problem valideynlərin ayrılması deyil, uşağın böyüklər arasındakı münaqişəyə cəlb edilməsidir.
Uşaq seçim etməyə məcbur hiss edə bilər
Boşanmadan sonra uşağın həm ana, həm də ata ilə münasibətini davam etdirməsi onun emosional sabitliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Lakin valideynlərdən birinin digərini uşağın yanında pisləməsi, onu öz tərəfinə çəkməyə çalışması və ya digər valideyn haqqında mənfi fikirlər formalaşdırması uşağın üzərində ciddi emosional təzyiq yarada bilər.
Belə vəziyyətdə uşaq hər iki valideyni sevdiyi halda, onlardan birinə olan sevgisini digərinə göstərməkdən çəkinə bilər. O, valideynlər arasında seçim etməli olduğunu düşünə və daim hansı tərəfin dediyinin doğru olduğunu anlamağa çalışa bilər.
Bu isə uşağın daxilində günahkarlıq, narahatlıq və çaşqınlıq hisslərinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Uşağın davranışında dəyişikliklər yarana bilər
Valideynlər arasındakı davamlı gərginlik uşaqlarda müxtəlif formalarda özünü göstərə bilər. Bəzi uşaqlar daha çox özünə qapana, əvvəlki fəaliyyətlərinə marağını itirə və hisslərini ifadə etməkdə çətinlik çəkə bilər.
Digər hallarda isə aqressiv davranış, tez əsəbiləşmə, ağlama, yuxu problemləri, dərslərə diqqətin azalması və valideynlərdən birini itirmək qorxusu müşahidə oluna bilər.
Xüsusilə uşaq bir evdən digərinə gedərkən hər iki tərəfdə digər valideyn haqqında mənfi fikirlər eşidirsə, bu, onun üçün əlavə psixoloji yük yaradır.
"Uşağı xəbərçi kimi istifadə etmək olmaz”
Boşanmış valideynlərin yol verdiyi ən böyük səhvlərdən biri uşağı keçmiş həyat yoldaşı ilə ünsiyyət vasitəsinə çevirməkdir.
Məsələn, uşağa "Atana de ki...”, "Anan niyə belə edib?”, "Anan səninlə maraqlanmır” kimi ifadələrin deyilməsi onu böyüklərin probleminin bir hissəsinə çevirir.
Uşaq valideynlər arasındakı münasibətin məsuliyyətini daşımamalıdır. Valideynlər arasında həll olunmamış məsələ varsa, bunun həlli uşağın üzərindən aparılmamalıdır.
Nənə və babaların davranışı da önəmlidir
Uşaq ata və ya ana tərəfinin nənə-babası ilə yaxın münasibətdədirsə, onların davranışı da uşağın psixoloji vəziyyətinə təsir göstərə bilər.
Nənə və babalar öz övladlarını müdafiə etmək istəsələr də, uşağın yanında onun digər valideyni haqqında təhqiramiz, alçaldıcı və ya mənfi ifadələr işlətməməlidirlər.
Çünki uşaq üçün həm ana, həm də ata onun həyatında mühüm fiqurdur. Valideynlərdən biri haqqında davamlı mənfi danışılması uşağın daxili dünyasında konflikt yarada bilər.
Valideynlər nələrə diqqət etməlidir?
Mütəxəssislərin fikrincə, boşanmadan sonra valideynlər ilk növbədə uşağın emosional təhlükəsizliyini qorumağa çalışmalıdırlar. Bunun üçün uşağın yanında digər valideyni pisləməmək, onu valideynlər arasında xəbərçi kimi istifadə etməmək və tərəf seçməyə məcbur etməmək vacibdir.
Bundan başqa, valideynlər uşağın digər valideynlə münasibətinə şəxsi incikliklərini əsas gətirərək müdaxilə etməməli, onun hisslərini dinləməli və yaşadığı dəyişikliklərə uyğunlaşmasına şərait yaratmalıdırlar.
Nənə-baba və digər yaxın qohumlar da uşağın yanında ailədaxili konfliktlərdən danışmamalı və digər tərəfi uşağın gözündə gözdən salmağa çalışmamalıdırlar.
Uşağın tərəf seçməsinə imkan verməyin
Boşanma valideynlərin ər-arvad münasibətinə son qoyur, amma onların valideynlik məsuliyyətini aradan qaldırmır. Uşaq valideynlər arasındakı problemin tərəfi deyil və böyüklərin bir-birinə qarşı münasibətinin yükünü daşımalı deyil. Əsas məqsəd uşağın hər iki valideyn tərəfindən sevildiyini, qorunduğunu və valideynlərinin ayrılmasının onun günahı olmadığını hiss etməsidir.
Çünki uşağın yaddaşında boşanmanın özündən daha çox, həmin dövrdə ona necə davranıldığı qala bilər.
Fəridə Əsədzadə
