Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginlik fonunda Hörmüz boğazı üzərindən neft daşınması kəskin şəkildə azalıb.
AZXEBER.COM xəbər verir ki, təhlükəsizlik risklərinin ən yüksək səviyyəyə çatması nəticəsində boğazdan keçid faktiki olaraq dayanıb və hər iki istiqamətdə yüzlərlə tanker toplanıb.
Fars körfəzini Ərəbistan dənizi və Hind okeanı vasitəsilə dünya bazarlarına bağlayan strateji keçid olan Hörmüz boğazı qlobal enerji təchizatında mühüm rol oynayır. Dünyada gündəlik istehlak olunan neftin təxminən 20 faizi – yəni 20 milyon barelə yaxın hissəsi – məhz bu marşrutdan daşınır. Xüsusilə Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İraq, Küveyt və İranın ixrac etdiyi xam neft və neft məhsullarının böyük hissəsi bu dəhlizdən keçir. Yüklərin əsas alıcıları isə Çin, Hindistan, Yaponiya və Cənubi Koreya kimi Asiya ölkələridir.
Real vaxt məlumat analitik şirkəti Kpler-in təhlilinə əsasən, 27 fevralda boğazdan 21 milyon barel xam neft və neft məhsulu daşıyan 15 tanker keçib. 28 fevralda isə bu rəqəm 21,6 milyon barel yük daşıyan 18 gəmiyə yüksəlib.
Lakin 1 mart tarixində vəziyyət kəskin dəyişib. Həmin gün boğazdan cəmi 3 tanker keçib və ümumilikdə 2,8 milyon barel neft və neft məhsulu daşınıb. Bu göstərici ilin orta gündəlik həcmi olan 19,8 milyon barellə müqayisədə təxminən 86 faiz azalma deməkdir.
Hazırda Hörmüz boğazının hər iki tərəfində 706 qeyri-İran tankeri gözləmə mövqeyindədir. Onlardan 334-ü xam neft tankeri, 109-u çirkli neft məhsulları, 263-ü isə təmiz neft məhsulları daşıyır. Gəmilər Yaxın Şərq körfəzi, Oman körfəzi və Ərəbistan dənizində müxtəlif nöqtələrdə toplanıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, körfəz daxilində yüklənmə davam etsə belə, boğazdan şərq istiqamətinə keçidlərin azalması və gözləmə müddətinin uzanması qlobal təchizat zəncirində gecikmələrə və nəqliyyat xərclərinin artmasına səbəb ola bilər. Bu isə dünya bazarlarında enerji qiymətlərinə əlavə təzyiq yarada bilər.
Gülay
