3 oktyabr 1993-cü il – Azərbaycan dövlətçiliyinin yeni mərhələsinin başlanğıcı

3 oktyabr 1993-cü il – Azərbaycan dövlətçiliyinin yeni mərhələsinin başlanğıcı
SİYASƏT
11:55 03.10.2026
274
Azərbaycanın müasir tarixində 3 oktyabr 1993-cü il xüsusi əhəmiyyət daşıyan tarixlərdən biridir. Həmin gün keçirilmiş prezident seçkiləri ölkənin müstəqillik tarixinin mürəkkəb və ziddiyyətli mərhələsinə təsadüf etmiş, Azərbaycanın gələcək siyasi inkişafının əsas istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm hadisəyə çevrilmişdir.

Azərbaycan xalqının seçimi nəticəsində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir. Bu hadisə ölkədə dövlət idarəçiliyinin yenidən formalaşdırılması, ictimai-siyasi sabitliyin təmin edilməsi və müstəqil dövlətçilik institutlarının möhkəmləndirilməsi prosesinin mühüm mərhələlərindən biri olmuşdur.

1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən seçkilərdə Heydər Əliyevin prezident seçilməsi ilə ölkədə dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində yeni mərhələ başlanmışdır. Heydər Əliyev dövlətə və xalqa sədaqət andı içərək ölkəni vətəndaş müharibəsi təhlükəsindən xilas etmək, daxili siyasi sabitliyi təmin etmək və müstəqilliyin qorunması istiqamətində qətiyyətli addımlar atmışdır.

Bu mərhələdə Ümummilli Liderin əsas prioritetlərindən biri Azərbaycanın hüquqi, siyasi və iqtisadi suverenliyinin təmin edilməsi olmuşdur. Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında dövlətin əsas təsisatları möhkəmləndirilmiş, milli Konstitusiyanın qəbulu ilə hüquqi baza formalaşdırılmış, demokratik dövlət quruculuğu prosesi sürətləndirilmişdir.

1991-1993-cü illərdə ölkədə hökm sürən siyasi böhran və idarəetmədəki çətinliklər Azərbaycanı parçalanma həddinə gətirmişdi. Xalqın çağırışı ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev dövlətçiliyin qorunması istiqamətində mühüm addımlar atmış və ölkədə sabitliyin bərqərar edilməsinə nail olmuşdur.

Heydər Əliyevin prezidentliyi dövründə formalaşan mühüm konsepsiyalardan biri də azərbaycançılıq ideologiyası olmuşdur. Bu ideologiya dünya azərbaycanlılarını birləşdirən mənəvi-siyasi dayağa çevrilmiş, milli ruhun yüksəlməsinə və tarixi yaddaşın bərpasına mühüm təsir göstərmişdir.

Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modelinin əsasları müəyyənləşdirilmiş, xarici investisiyaların ölkəyə cəlb olunması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. 1994-cü ildə imzalanmış "Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyasının əsasını qoyan mühüm hadisələrdən biri olmuşdur. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri kimi strateji layihələr Azərbaycanın qlobal enerji xəritəsində mövqeyinin möhkəmlənməsinə şərait yaratmışdır.

1995-ci ildə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası isə ölkənin hüquqi və demokratik inkişafının əsaslarını müəyyənləşdirmişdir. Hakimiyyət bölgüsü, insan hüquqlarının təminatı, hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılması kimi fundamental prinsiplər dövlət quruculuğunun əsas istiqamətlərinə çevrilmişdir.

Heydər Əliyevin balanslaşdırılmış xarici siyasəti nəticəsində Azərbaycanın beynəlxalq mövqeləri də möhkəmlənmişdir. Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi ilə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması, beynəlxalq təşkilatlarda ölkəmizin mövqelərinin müdafiəsi və Azərbaycanın beynəlxalq layihələrdə iştirakı bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən olmuşdur.

3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyevin prezident seçilməsi Azərbaycan tarixində mühüm dönüş nöqtələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Bu tarix dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi, siyasi sabitliyin təmin edilməsi və müstəqil Azərbaycanın gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu gün müstəqil Azərbaycan dövləti möhkəm bünövrələr üzərində inkişaf edir. Heydər Əliyevin dövlətçilik ənənələri, azərbaycançılıq məfkurəsi və siyasi irsi ölkənin müasir tarixində mühüm yer tutur.
 
Mönsüm Alışov, pedaqoji elmlər doktoru
OXŞAR XƏBƏRLƏR