Son dövrlər sürətli çəki itirmək istəyənlər arasında arıqlama iynələrinə maraq nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Sosial şəbəkələrdə və müxtəlif platformalarda bu preparatlar "asan arıqlama üsulu” kimi təqdim olunsa da, mütəxəssislər onların həkim nəzarəti olmadan istifadəsinin ciddi sağlamlıq riskləri yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Bəs arıqlama iynələrinin nəzarətsiz istifadəsi hansı fəsadlara səbəb ola bilər, bu preparatların satışı və istifadəsinə necə nəzarət olunur?
Məsələ ilə bağlı AZXEBER.COM-un sorğusuna cavab olaraq Səhiyyə Nazirliyi Analitik Ekspertiza Mərkəzindən bildirilib ki, dərman vasitələrinin dövlət qeydiyyatı və keyfiyyət nəzarəti Səhiyyə Nazirliyinin Analitik Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən ciddi şəkildə həyata keçirilir:
"Son illərdə bədən çəkisinin azaldılması məqsədilə istifadə olunan bəzi dərman preparatlarına marağın artdığı müşahidə olunur. Bunun əsas səbəbləri sırasında piylənmənin qlobal sağlamlıq problemi kimi geniş yayılması, müasir müalicə üsullarının inkişafı, eləcə də sosial şəbəkələr və mediada bu dərman vasitələri ilə bağlı yayılan məlumatlar yer alır. Məsələn, GLP-1 agonistləri (semaglutid, tirzepatid kimi maddələr) ehtiva edən iynələrə maraq kəskin artıb. Sosial şəbəkələrdə bu preparatlar geniş müzakirə olunur.
Azərbaycan Respublikasında dərman vasitələrinin dövlət qeydiyyatı və keyfiyyət nəzarəti Səhiyyə Nazirliyinin Analitik Ekspertiza Mərkəzi tərəfindən ciddi şəkildə həyata keçirilir. Bu dərman vasitələri kosmetik məqsədlər üçün deyil, konkret tibbi göstərişlər əsasında və yalnız həkim təyinatı ilə istifadə olunmalıdır. Hər bir dərman vasitəsinin olduğu kimi, çəki azaldılması üçün istifadə edilən preparatların da əks-göstərişləri, yan təsirləri və fərdi risk faktorları mövcuddur. Buna görə də, onların həkim nəzarəti olmadan istifadəsi sağlamlıq üçün ciddi fəsadlara səbəb ola bilər”.
Qurumdan qeyd olunub ki, ölkədə satışda olan rəsmi qeydiyyatdan keçmiş arıqlama preparatlarının tərkibində sağlamlıq üçün təhlükəli maddələrin aşkarlanması ilə bağlı fakt qeydə alınmayıb:
"Analitik Ekspertiza Mərkəzi ölkə ərazisində dərman vasitələrinin dövlət qeydiyyatı və idxalı zamanı həmin dərman vasitələrinin laborator ekspertizasını aparır. İdxal olunan hər seriyadan nümunələr götürülərək keyfiyyət parametrləri (fiziki-kimyəvi və mikrobioloji parametrləri) yoxlanılır və yalnız müsbət nəticədən sonra idxala icazə verilir. Bu proses çərçivəsində vətəndaşlardan və şirkətlərdən sözügedən dərman vasitələri ilə bağlı hər hansı müraciət olarsa, obyektiv olaraq araşdırma aparılır. Hazırda ölkədə satışda olan rəsmi qeydiyyatdan keçmiş arıqlama preparatlarının tərkibində sağlamlıq üçün təhlükəli maddələrin aşkarlanması ilə bağlı fakt qeydə alınmayıb. Lakin sosial şəbəkələr və qeyri-rəsmi kanallar vasitəsilə gətirilən qeydiyyatsız və ya saxta məhsullarda belə risklər mövcud ola bilər. Buna görə də, yalnız apteklərdən və rəsmi qeydiyyatlı məhsullardan istifadə tövsiyə olunur”.
"Arıqlama iynələrindən istifadə etmək istəyənlər mütləq ixtisaslı endokrinoloq və ya müvafiq həkimə müraciət etsinlər. Özbaşına, xüsusilə sosial şəbəkələrdə təbliğ olunan məhsullardan uzaq dursunlar. Hər hansı yan təsir müşahidə olunduqda dərhal həkimə müraciət edin və Analitik Ekspertiza Mərkəzinə məlumat verin. Bu sahədə dövlət nəzarəti gücləndirilib və vətəndaşlarımızın sağlamlığı daim prioritetdir. Eyni zamanda, dərman vasitələrinin reklamı və təşviqi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun aparılmalıdır. Vətəndaşlar şübhəli reklamlar, qanunsuz satış və ya dərman vasitələri ilə bağlı digər pozuntu halları ilə qarşılaşdıqda aidiyyəti dövlət qurumlarına məlumat verməlidirlər”,- deyə qurumdan bildirilib.
Şahanə Ziyad
