Rusiya tarix boyu müxtəlif xalqların yaşadığı bir ölkə olaraq, milli kimliklərin sıxışdırılması və etnik diskriminasiya siyasətləri ilə tanınır. Bu siyasətlərin başında, indiki dövrdə Vladimir Putinin rəhbərliyi dayanır. Rusiya əsrlər boyu yürütdüyü şovinist siyasətini daha sərt formaya salaraq, azərbaycanlılar, özbəklər, qırğızlar, türkmənlər və digər millətlərin nümayəndələrinə qarşı açıq şəkildə zorakılıq həyata keçirir.
Yekaterinburqda azərbaycanlılara qarşı törədilən cinayət hadisələri Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının qəddarlığını bir daha ortaya qoyur. OMON-un və munisipal polisin tətbiq etdiyi zorakılıq, 1990-cı illərdəki ənənələrin daha şiddətli formada davam etdiyini göstərir. Bu vəziyyət Rusiya cəmiyyətindəki şovinist meyillərin artdığını sübut edir.
Rusiyanın tarixi, müstəmləkəçilik və imperiya siyasətinin uzun bir ənənəyə sahib olduğunu göstərir. Çar Rusiyası dövründən başlayan etnik ayrı-seçkilik, Sovet İttifaqı dövründə daha da dərinləşdi. Bu dövr ərzində müxtəlif xalqların mədəniyyətləri, dilləri və adət-ənənələri sıxışdırıldı. İmperiyanın dağılması ilə birlikdə, bu siyasətlərin müasir formaları ortaya çıxdı. Putin dövründə isə bu yanaşma, daha da sərtləşərək, açıq diskriminasiya və islamofobiyaya çevrildi.
Putin rəhbərliyində Rusiya, yalnız Ukrayna xalqına qarşı deyil, eyni zamanda digər etnik qruplara qarşı da qəddar bir siyasət yürüdür. Ukraynada həyata keçirilən müharibə, Rusiya dövlətinin şovinist yanaşmasının bir göstəricisidir. Bu cür davranışların, digər xalqlar üzərindəki təsiri isə daha acımasızdır. Çeçen xalqına qarşı həyata keçirilən etnik təmizləmə, Rusiya dövlətinin bu siyasətini daha da aydınlaşdırır.
1990-cı illərdəki "skinhed hərəkatı"nın arxasında duran Rusiya xüsusi xidmət orqanları, indi hüquq-mühafizə orqanları vasitəsilə eyni funksiyanı yerinə yetirir. Bu orqanların qəddarlığı, artıq gizlədilmir; əksinə, açıq şəkildə həyata keçirilir. Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının "etnocinayətkarlıq" anlayışı, azərbaycanlılar və digər etnik qrupların nümayəndələrinin cinayətkar kimi təqdim olunmasına haqq qazandırmaq məqsədini güdür.
Bu prosesdə Rus Pravoslav kilsəsi də mühüm rol oynayır. Kilsə ideoloji təxribatları əsaslandıraraq, hüquq-mühafizə orqanlarının qəddarlığına haqq qazandırır. Bu cür yanaşma, cəmiyyətdə nifrət və ayrılıq toxumlarını səpməkdədir.
Stalin dövründə belə qaydalar var idi; insanları küçədə güllələmək və işgəncə vermək üçün xüsusi düşərgələr yaradılmışdı. Lakin indiki Rusiyada baş verənlər Stalin repressiyalarını belə kölgədə qoyur. Bugünkü vəziyyət, humanizmdən dəm vuran Rusiya dövlətinin öz xalqı üçün bir faciə olduğunu göstərir.
Rusiya dövlətinin yürüdüyü şovinist və diskriminativ siyasətlər, yalnız etnik azlıqlar üçün deyil, bütövlükdə ölkənin sosial sabitliyi üçün ciddi təhlükə yaradır. 20 Yanvar faciəsi, Xocalı soyqırımı və Azərbaycan torpaqlarının işğalı kimi hadisələrin arxasında duran Rusiya bu gün də eyni siyasətləri davam etdirərək, müxtəlif xalqlara qarşı açıq şəkildə qəddarlıq nümayiş etdirir. Bu vəziyyətin dəyişməsi üçün ciddi siyasi iradə və dəyişikliklər tələb olunur.
Zaur Həsənəliyev
