Xəbər verdiyimiz kimi, ötən il Azərbaycanda 392 qadın süni mayalanma (ekstrakorporal mayalandırma) ilə uşaq dünyaya gətirib.
Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinin statistikasında məlumat veriılib.
Bu, 2023-cü illə müqayisədə 62 nəfər azdır:
"Həmçinin ekstrakorporal mayalandırma nəticəsində 2021-ci ildə 391, 2022-ci ildə 395 qadınının hamiləliyi doğuşla başa çatıb" - deyə Komitədən bildirilib.
Bəs, süni mayalanma ilə ana olanlarının sayının artıb-azalmasının səbəbi nədir?
Sualımıza cavab verən həkim-infeksionist Adil Qeybulla AZXEBER.COM-a açıqlamasında uşaqların süni mayalanma ilə doğulmasının bir neçə faktorla bağlı olduğunu deyib:
"Süni mayalanma ilə uşaqların doğulmasının səbəblərindən biri ekoloji faktor, səhələrdir. Bu səbəblərdən qadın və kişilərdə fertilliyin, yəni nəsil törətmə qabiliyyətinin emməsidir. Bununla yanaşı çox təəssüflər olsun ki, gənc oğlanlarda spermografiyada çox ciddi dəyişikliklər, çatışmazlıqlar görünür. Problem bununla da bitmir. Belə ki, qadınlarda ekoloji səbəblərdən "yumurtalığın vaxtından əvvəl köhnəlməsi" deyilən bir sindrom var. Hətta gənc qadınlarda belə yumurtalığın köhnəlməsi onun fertilliyini, yəni nəsil törətmə qabiliyyətinə emməsinə və itməsinə gətirib çıxara bilər".
Bütün bu ekoloji faktorlara bağlı səbəblər də bunun üzərinə gəldikdə əlbəttə ki, sünni mayalanmaya miraciət edənlərin sayı artacaq”.
Həkim süni mayalanmanın maddi cəhətdən xeyli vəsait tələb etdiyini üçün bu sahəyə müraciət etməyən ailələrin olduğunu da bildirib:
"Nəzər alsaq ki, süni mayalanmaya müxtəlif səbəblərdən hamı miraciət etmir. Bəziləri vəziyyətlə barışır, dayanır, bəziləri hələ də gözləyir və s. o baxımdan da süni mayalanmanın özü də xeyli vəsait tələb etdiyinə görə çox adamın bu prosedura getmək imkanı yoxdur. Bu faktorları da nəzərə alsaq, deyə bilərik ki, süni mayalanmaya ehtiyac reallıqda olan rəqəmlərdən qat-qat çoxdur".
Həkim süni mayalanma ilə doğulan körpələrun sağlamlıq vəziyyətindən danışarkən bildirib ki, iki hüceyrə ata və anadan genetik informasiya daşıyıcılardır:
"İstər süni mayalanma olsun, istər təbii mayalanma zamanı iki hüceyrənin birləşməsindən söhbət gedir. Hər iki hüceyrə ata və anadan genetik informasiya daşıyıcılardır və bunlar bütün bir orqanizmi formalaşdırırlar. Süni mayalanma şəraiti, yəni "ekstrakorporal" - bədəndən kənar mayalanmalar təbii mayalanma qədər effektiv sayılmaya bilər. Yəni, müxtəlif xəstəliklərin gələcəkdə yaranmasını da bununla əlaqələndirirlər ki, bura "autimmun" və digər xəstəliklər aiddir. Bildirilir ki, gələcəkdə bu faktorlar həmin uşaqlarda daha çox ola bilər. Amma hələlik bu istiqamətə tədqiqatlar davam edir və düşünürəm ki, bu, elmin bir inkişafıdır və hər halda bu yolla da xeyli ailələrin üzü gülür, xeyli ailələr uşaq sahibi olduğu üçün dağılmır".
Günel Hüseynli
