Niyə hər gördüyümüzü çəkirik? – Xatirə toplamaq, yoxsa anı qaçırmaq?

Niyə hər gördüyümüzü çəkirik? – Xatirə toplamaq, yoxsa anı qaçırmaq?
SOSİAL
16:45 31.08.2026
104
Son illərdə insanların gündəlik həyatında telefon yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, yaşanan anların da əsas "saxlayıcısına” çevrilib. Restorana gedən, konsertə qatılan, səyahət edən, dostları ilə görüşən və ya sadəcə gözəl mənzərə ilə qarşılaşan bir çox insan ilk olaraq həmin anı izləmək əvəzinə telefonuna uzanır.

Bəzən insanlar bir hadisəni tam yaşamadan əvvəl onun şəklini çəkməyə, videosunu lentə almağa və sosial şəbəkədə paylaşmağa çalışırlar. Nəticədə həmin anın özündən çox, onun necə göründüyü və başqalarının buna necə reaksiya verəcəyi ön plana keçir.

AZXEBER.COM xəbər verir ki, mütəxəssislər bu davranışın bir neçə səbəblə bağlı ola biləcəyini bildirirlər. Bunlardan biri yaşanan anı gələcək üçün yadda saxlamaq istəyidir. İnsanlar foto və videolar vasitəsilə keçmişə qayıda biləcəklərini düşünür, xüsusilə səyahət, tədbir və digər xüsusi günləri sənədləşdirməyə çalışırlar.

Digər səbəb isə sosial şəbəkələrin yaratdığı paylaşmaq ehtiyacıdır. İnsan bəzən gözəl bir mənzərəni gördükdə onu sadəcə özü üçün yaşamaq əvəzinə "Bunu paylaşmalıyam” düşüncəsinə qapılır. Beləliklə, yaşanan hadisə şəxsi təcrübədən çıxaraq nümayiş etdirilən məzmuna çevrilir.

Bəzi hallarda isə foto və video çəkmək insanın həmin anı daha dəyərli hesab etməsinə səbəb ola bilər. Xüsusi bir restoranda yemək yeyərkən əvvəlcə süfrənin şəklini çəkmək, konsertdə ifanı izləmək əvəzinə səhnəni telefona yazmaq və ya səyahət zamanı mənzərəyə baxmaqdan çox onu lentə almaq buna nümunədir.

Burada başqa bir amil də "FOMO”, yəni nəyisə qaçırmaq qorxusudur. İnsan baş verən hadisənin sonradan xatırlanmayacağından və ya paylaşılacaq görüntünü itirəcəyindən narahat ola bilər. Bu səbəbdən telefonu daim hazır vəziyyətdə saxlayır.

Məsələnin maraqlı tərəfi isə budur ki, insan anı yadda saxlamaq üçün çəkdiyi foto və videolar səbəbindən həmin anın özünə daha az diqqət yetirə bilər. Hadisəni telefon ekranından izləmək, çəkilişin keyfiyyətini yoxlamaq və düzgün kadr axtarmaq diqqəti yaşanan təcrübədən uzaqlaşdıra bilər.

Sosial şəbəkələr də bu davranışı gücləndirə bilir. Bəyənmə, şərh və baxış sayı insanın paylaşdığı məzmunun əhəmiyyətini ölçdüyü göstəriciyə çevrildikdə, insan yaşadığı hadisəni başqalarının reaksiyası ilə qiymətləndirməyə başlaya bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, burada əsas məsələ foto və video çəkməyin özündə deyil. Problem insanın demək olar ki, hər anı qeyd etmək məcburiyyəti hiss etməsində və yaşadığı hadisəyə diqqətini tam verə bilməməsində ortaya çıxır.

Bu səbəbdən bəzi insanlar xüsusi anlarda telefonu müəyyən müddət kənara qoymağa çalışırlar. Məsələn, konsertin ilk mahnısını çəkiliş etmədən izləmək, restoranda yeməyə başlamazdan əvvəl telefonu masaya qoymaq və ya səyahət zamanı müəyyən müddəti foto çəkmədən keçirmək insanın hadisəni daha birbaşa yaşamasına kömək edə bilər.

Foto və videolar, şübhəsiz, xatirələri qorumağın gözəl yoludur. Lakin hər anı kameraya çevirmək də vacib deyil. Bəzən yadda qalması üçün bir hadisənin telefon yaddaşında deyil, insanın öz yaddaşında qalması kifayət edir.

Anı yaşamaq əvəzinə niyə şəkil çəkirik? – Telefonu əlimizdən buraxmağa qoymayan səbəblər

Son illərdə insanların gündəlik həyatında telefon yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, yaşanan anların da əsas "saxlayıcısına” çevrilib. Restorana gedən, konsertə qatılan, səyahət edən, dostları ilə görüşən və ya sadəcə gözəl mənzərə ilə qarşılaşan bir çox insan ilk olaraq həmin anı izləmək əvəzinə telefonuna uzanır.

Bəzən insanlar bir hadisəni tam yaşamadan əvvəl onun şəklini çəkməyə, videosunu lentə almağa və sosial şəbəkədə paylaşmağa çalışırlar. Nəticədə həmin anın özündən çox, onun necə göründüyü və başqalarının buna necə reaksiya verəcəyi ön plana keçir.

AZXEBER.COM xəbər verir ki, mütəxəssislər bu davranışın bir neçə səbəblə bağlı ola biləcəyini bildirirlər. Bunlardan biri yaşanan anı gələcək üçün yadda saxlamaq istəyidir. İnsanlar foto və videolar vasitəsilə keçmişə qayıda biləcəklərini düşünür, xüsusilə səyahət, tədbir və digər xüsusi günləri sənədləşdirməyə çalışırlar.

Digər səbəb isə sosial şəbəkələrin yaratdığı paylaşmaq ehtiyacıdır. İnsan bəzən gözəl bir mənzərəni gördükdə onu sadəcə özü üçün yaşamaq əvəzinə "Bunu paylaşmalıyam” düşüncəsinə qapılır. Beləliklə, yaşanan hadisə şəxsi təcrübədən çıxaraq nümayiş etdirilən məzmuna çevrilir.

Bəzi hallarda isə foto və video çəkmək insanın həmin anı daha dəyərli hesab etməsinə səbəb ola bilər. Xüsusi bir restoranda yemək yeyərkən əvvəlcə süfrənin şəklini çəkmək, konsertdə ifanı izləmək əvəzinə səhnəni telefona yazmaq və ya səyahət zamanı mənzərəyə baxmaqdan çox onu lentə almaq buna nümunədir.

Burada başqa bir amil də "FOMO”, yəni nəyisə qaçırmaq qorxusudur. İnsan baş verən hadisənin sonradan xatırlanmayacağından və ya paylaşılacaq görüntünü itirəcəyindən narahat ola bilər. Bu səbəbdən telefonu daim hazır vəziyyətdə saxlayır.

Məsələnin maraqlı tərəfi isə budur ki, insan anı yadda saxlamaq üçün çəkdiyi foto və videolar səbəbindən həmin anın özünə daha az diqqət yetirə bilər. Hadisəni telefon ekranından izləmək, çəkilişin keyfiyyətini yoxlamaq və düzgün kadr axtarmaq diqqəti yaşanan təcrübədən uzaqlaşdıra bilər.

Sosial şəbəkələr də bu davranışı gücləndirə bilir. Bəyənmə, şərh və baxış sayı insanın paylaşdığı məzmunun əhəmiyyətini ölçdüyü göstəriciyə çevrildikdə, insan yaşadığı hadisəni başqalarının reaksiyası ilə qiymətləndirməyə başlaya bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, burada əsas məsələ foto və video çəkməyin özündə deyil. Problem insanın demək olar ki, hər anı qeyd etmək məcburiyyəti hiss etməsində və yaşadığı hadisəyə diqqətini tam verə bilməməsində ortaya çıxır.

Bu səbəbdən bəzi insanlar xüsusi anlarda telefonu müəyyən müddət kənara qoymağa çalışırlar. Məsələn, konsertin ilk mahnısını çəkiliş etmədən izləmək, restoranda yeməyə başlamazdan əvvəl telefonu masaya qoymaq və ya səyahət zamanı müəyyən müddəti foto çəkmədən keçirmək insanın hadisəni daha birbaşa yaşamasına kömək edə bilər.

Foto və videolar, şübhəsiz, xatirələri qorumağın gözəl yoludur. Lakin hər anı kameraya çevirmək də vacib deyil. Bəzən yadda qalması üçün bir hadisənin telefon yaddaşında deyil, insanın öz yaddaşında qalması kifayət edir.

Fəridə Əsədzadə
OXŞAR XƏBƏRLƏR