Toy mərasimləri Azərbaycan ailələri üçün böyük xərc tələb edən tədbirlərdən biri olaraq qalır. Zalın qiyməti, menyu, musiqi, foto-video xidmətləri, geyim, qızıl və digər hazırlıqlar toy büdcəsinin əhəmiyyətli hissəsini təşkil edir.
Toyun keçirildiyi mövsüm də ümumi xərclərə təsir edən amillərdən biri hesab olunur. Tələbatın yüksək olduğu dövrlərdə bəzi xidmətlərin qiymətləri arta bildiyi halda, daha az tələb olunan vaxtlarda daha münasib seçimlər tapmaq mümkündür.
Bəs ilin hansı aylarında toy keçirmək daha sərfəlidir və mövsüm toy xərclərinə nə qədər təsir edir?
Mövzu ilə bağlı AZXEBER.COM-a danışan iqtisadçı Günay Hüseynova bildirib ki, əsas məsələ toyun hansı ayda keçirilməsi deyil, xərclərin düzgün planlaşdırılmasıdır.
"Əslində vətəndaşların hansı aylarda toy keçirməsinin ciddi fərqi yoxdur. Əsas problem xərc balansının qorunmamasıdır. Nəticədə ailə həyatının qurulması belə borc və əlavə xərclərlə başlayır. Bu da sonradan ailə münasibətlərinə mənfi təsir göstərə bilər. Vəsait təyinatı üzrə düzgün istifadə olunarsa, əlavə və lazımsız xərclərin də qarşısını almaq mümkündür. Məsələn, 20-25 il əvvəl kiminsə toyuna gedəndə müəyyən məbləğdə pul yazılırdı. Həmin vaxt restoranlarda bir nəfər üçün yerin qiyməti 6-10 manat civarında idi. İndi isə bir nəfərlik menyunun qiyməti minimum 50 manatdır. 20-25 il əvvəlki həmin məbləğ bu gün də eyni şəkildə yazılırsa və ya həmin şəxs ümumiyyətlə toyda iştirak etmirsə, bu hallar çoxluq təşkil etdikdə toy sahibi nəticədə zərərə məruz qalır”.
G.Hüseynovanın sözlərinə görə, daha azsaylı və sadə mərasimlər gənc ailələr üçün iqtisadi baxımdan daha məqsədəuyğun ola bilər:
"Ona görə də ən yaxın 15-20 nəfər arasında məclis keçirmək və sadə nikaha üstünlük vermək iqtisadi baxımdan daha sərfəlidir. Cəmiyyət dəbdəbəyə və kimdənsə geri qalmamaq prinsipinə deyil, əldə olunan gəlirin gələcəyə yönəldilməsinə üstünlük verməlidir. Ümumi hesablasaq, toy xərcləri 50 min manata yaxın ola bilər. Bu məbləği sadəcə bir günlük əyləncəyə xərcləyib uzun illər gəlirin 50-60 faizini kirayəyə verməkdənsə, şəhər ətrafı ərazilərdə mənzil alınması daha münasibdir. Bu günün minimum xərcləri gələcəyin böyük xərclərinə çevrilə bilər. 40-45 yaşdan sonra işləmək və ya müəyyən məbləğ toplayaraq əmlak almaq daha çətin olur. Alınsa belə, insan bunun üçün həyatındakı digər imkanlardan, məsələn, istirahətdən və şəxsi ehtiyaclarından müəyyən qədər məhrum qalmalı olur”.
İqtisadçı toy mərasimlərində qızıl alışına da diqqət çəkib.
"Ən böyük xərclərdən biri də qızıl alışıdır. Az çəkidə və ya daha aşağı məbləğdə qızıl alınması başadüşüləndir. Lakin 10-20 min manatlıq ağır çəkili qızıl artıq xərcdir. Qiymətli metal olsa da, bu da bir aksesuardır. Gündəlik həyatda heç kim o qədər ağır çəkili aksesuardan istifadə etmir. İldə bir dəfə hansısa toyda taxılıb istifadə ediləcək həmin qiymətli metal sadəcə passiv aktiv olaraq qalır. Bu baxımdan belə xərclər ailə büdcəsinə ciddi yük yarada bilər. Toy xərclərini artıran əsas amillərdən biri də həddindən artıq dəbdəbədir. Müasir dövrdə gənclər daha çox sadəliyə üstünlük versələr də, xərclərin artmasına səbəb olan amillərdən biri orta və yaşlı nəslin müdaxiləsidir”.
Fəridə Əsədzadə
